Uprawa chryzantem na wykładach w Praszce – odmiany, sterowanie, skarlanie

Jak poinformowała Danuta Wardencka ich rodzinna firma ogrodnicza działa już od 30 lat, a obecnie w jej pracę zaangażowane jest już trzecie pokolenie. Sadzonki chryzantem produkowane są w dwóch lokalizacjach – w Praszce w starej szklarni, a od 3 lat również w Strojcu – na powierzchni 1,36 ha w nowoczesnym obiekcie z firmy P.L.J. Bom Greenhouses, przystosowanym do uprawy chryzantem, z komputerowym sterowaniem klimatem oraz biologiczną ochroną mateczników (w przyszłym roku dni otwarte będą zorganizowane już w nowej lokalizacji).

W ofercie znajdują się sadzonki 380 odmian chryzantem doniczkowych i 98 uprawianych na kwiaty cięte, pochodzących z najważniejszych firm (Royal Van Zanten, Gediflora, Syngenta, Sauve Giuttet, Floritec, Armada, Fides, Deliflor), co roku oferta jest poszerzana o nowości. Aby zwiedzającym ekspozycję ułatwić wybór odmian te cieszące się największym powodzeniem w minionym sezonie oznaczono jako „hity”, wskazano również nowości na nadchodzący sezon (wykaz rekomendowanych odmian znajduje się na końcu artykułu).

O uprawie chryzantem mówił Tomasz Soberka. Zwrócił uwagę, że pod względem długości dnia stanowiącej impuls do zakwitania odmiany z poszczególnych grup mają różne wymagania – ogólnie przyjmuje się, że chryzantemy wielkokwiatowe do indukcji kwitnienia potrzebują około 12 godzinnego dnia, te o kwiatach średniej wielkości zaczynają tworzyć pąki kwiatowe już przy 13-14 godzinnym dniu, a drobnokwiatowe – przy 15-16-godzinnym. Przy uprawie różnych odmian za najkorzystniejszy dla wszystkich można jednak przyjąć 12 godzinny dzień – wszystkie odmiany przygotowywane na październikowy pokaz w ich firmie były zaciemniane przez 12 godzin (miały więc 12 godzin dnia i 12 godzin nocy) i zdecydowana większość zakwitła w planowanym terminie. Dokładne zalecenia dotyczące sterowania (czasu reakcji fotoperiodycznej) zamieszczone są w charakterystyce odmian w katalogu. Ogólnie przyjmuje się, że wiosną sterowanie powinno się kontynuować do czasu, gdy na roślinach widoczne są wybarwione pąki, a jesienią – 2 do 3 tygodni, nie dłużej niż do połowy września, gdyż później dzień naturalnie się skraca. Po pierwszym tygodniu sterowania raz na tydzień można zrobić jednodniową przerwę w zaciemnianiu, co nie zakłóca reakcji roślin. Jak powiedział Tomasz Soberka we Francji praktykowane jest sterowanie kwitnieniem odmian wielkokwiatowych przez znacznie krótszy okres – nawet przez kilka dni, w przyszłym roku w ich firmie również będą prowadzone próby z takim schematem sterowania.

Kolejnym ważnym zagadnieniem w uprawie chryzantem jest skarlanie. Według informacji przekazanych przez Tomasza Soberkę odmiany wielkokwiatowe i te o kwiatach średniej wielkości należy skarlać, gdy odrosty boczne mają około 2 cm (10-14 dni po pierwszym uszczykiwaniu), a drobnokwiatowe – gdy rośliny zakryją doniczkę. Kolejne zabiegi skarlania wykonuje się u wielko- i średniokwiatowych co 10-14 dni – zależnie od siły wzrostu odmian, a u drobnokwiatowych – co 10-15 cm (praktycznym i prostym rozwiązaniem ułatwiającym ocenę terminu skarlania jest umieszczenie w doniczce miarki z centymetrową podziałką). Gdy chryzantemy mają kwitnąć na początku listopada wówczas skarlanie należy zakończyć do 20 września, gdy pąki są jeszcze niewybarwione. Zdaniem T. Soberki warto również skarlać odmiany słabo rosnące – używając słabszych stężeń środków. Do skarlania używać można np. regulatorów wzrostu Dazide Enhance 85 SG (nowy środek) lub Topflor 015 SL.

W nawożeniu w szklarniach państwa Pychyńskich korzystano zaleceń firmy Yara – do zasilania używano głównie nawozów z serii Kristalon. Na jakość roślin duży wpływ ma także odpowiednia rozstawa roślin – Tomasz Soberka dla odmian wielkokwiatowych i tych o kwiatach średniej wielkości zalecał zachowanie odległości 45 cm w rzędzie, dla drobnokwiatowych – 70 cm, a dla uprawianych na kwiaty cięte – 48-64 szt./m2.

HITY ODMIANOWE 2011

Wielkokwiatowe: 'Bilkis’, 'Angelis’, 'Clotidou’, 'Sunberry’, 'Kimera Yellow’, 'Santosh’, 'Olebo Violet’

Średniokwiatowe: 'Aurelio’, 'Willowbrook’, 'Willmington’, 'Mount Carmel’, 'Miliwaukee’, 'San Jose’

Drobnokwiatowe ogrodowe: 'Lesconi White’, 'Conella Yellow’, 'Flamingo Pink’

Drobnokwiatowe jesienne: 'Elda White’, Elda Yellow’, 'Elrond’, 'Stavisky Yellow’, 'Avalon Yellow’, 'Avalon Pink’, 'Lariva Red’, 'Nakato Pink’, 'Lobel Purple’

NOWOŚCI ODMIANOWE 2012

Wielkokwiatowe: 'Ciel D’OR’, 'Oclair’, 'Tatou’, 'Faibelle’,

Średniokwiatowe: 'Chrystal Vanilla’, Chrystal Yellow’, 'Chrystal Aubergine’, 'Swifty Yellow’, 'Brezze Yellow’, 'Patio Bronze’,

Drobnokwiatowe ogrodowe: 'Chelsea’, 'Proxima White’, 'Amico Yellow’, 'Ursula Yellow’, 'Veritas Yellow’, 'Cabalero Violet’, 'Miasto Orange’, 'Red Decorative’

Drobnokwiatowe jesienne: 'Sydiane’, 'Ete Indian’, 'Jasoda Dark Yellow’ 

Fotografie odmian prezentowanych w Praszce zobaczyć można w GALERII, w zakładce ZDJĘCIA