Uprawa i ochrona ogórków
6 listopada w miejscowości Biała Panieńska w Wielkopolsce firmy Rol-Spec – Piotr Zawada, Cultilene oraz Koppert zorganizowały spotkanie na temat uprawy i ochrony ogórków. Gościem specjalnym był Herman Hermans – doradca z holenderskiego przedsiębiorstwa Innocrop Consuting, specjalizujący się w uprawie ogórka pod osłonami.
Wojciech Juńczyk, reprezentujący firmę Cultilene, zwrócił uwagę m.in. na optymalizację uprawy. Przede wszystkim należy dążyć do zapewnienia roślinom jak najbardziej wyrównanych warunków w całej szklarni i minimalizowania różnic między parametrami uprawowymi – tylko wówczas możliwe jest efektywne sterowanie wzrostem i rozwojem roślin.
W prowadzeniu uprawy można się natomiast wspomagać opracowanym przez specjalistów z ich firmy programem Framework, który zawiera dokładne zalecenia dotyczące ilości podłoża (kalkulator mat), wielkości dawek pożywki czy sposobu wykonywania nacięć drenażowych w folii na matach uprawowych. Ważne jest, by na każdą kostkę przypadało jedno nacięcie drenażowe, powinny one być zlokalizowane w podobnych odległościach od kostki – pozwala to zapewnić jednorodne warunki w matach uprawowych (co jest niemożliwe przy jednym nacięciu na końcu maty).
Opracowano także dokładne wzory protokołów pomiarowych. W. Juńczyk podkreślał, że oczywiście trzeba „czuć” roślinę, jednak uprawa to w dużej mierze matematyka, a strategie opracowane w firmie Cultilene są poparte przez wieloletnie doświadczenia i dokładne pomiary parametrów mat, są także wynikiem współpracy z doradcami i innymi specjalistami.
Przedstawiciel Cultilene omówił również właściwości mat – zwracając uwagę głównie na najnowszą Exact Air o gęstości stopniowo zmniejszającej się ku dołowi, co pozwala na dobre rozmieszczenie korzeni w macie. Mówił także o parametrze określającym czas utrzymywania wody przez matę (czyt. też PO 5/2015). Kolejnym omawianym produktem była kostka rozsadowa RootmaXX. Jak informował W. Juńczyk, korzenie lepiej rozwijają się w jej wnętrzu i jest ich więcej niż w tradycyjnych kostkach, mimo, że nie jest to widoczne na spodzie kostki. To korzystna cecha, gdyż zapobiega uszkadzaniu korzeni w czasie rozstawiania rozsady i transportu. Rośliny produkowane w tych kostkach można dłużej przetrzymywać obok otworów na matach, co pozwala lepiej sterować ich wzrostem i rozwojem.
O głównych założeniach prawidłowej ochrony biologicznej ogórków mówił Paweł Kloc z firmy Koppert. Najważniejsze są: „czysty start”, monitoring zagrożeń (z wykorzystaniem tablic lepowych), a następnie właściwie dobrana ochrona biologiczna. P. Kloc podkreślał, że żaden środek chemiczny nie zabije szkodników w 100%, ponadto z czasem uodparniają się one na stosowane substancje aktywne. Nie ma takiego problemu entomofagów – na nie szkodniki nie mogą się uodpornić. Ważne jest jednak, by pożyteczne organizmy wprowadzać we właściwych ilościach, by nie doszło do całkowitej likwidacji szkodników, ale tylko do kontroli ich populacji i utrzymywania jej na bezpiecznym poziomie (w przeciwnym razie entomofagi zginęłyby z głodu).
Omawiając zwalczanie poszczególnych szkodników, specjalista z firmy Koppert przestrzegał, by zwalczać przędziorki do końca sezonu. Nie można dopuścić do schodzenia samic przędziorków na zimowanie (ma to miejsce pod koniec sierpnia i na początku września), pojawią się już na początku nowego sezonu uprawy. Przeciwko tym szkodnikom stosuje się przede wszystkim dobroczynka szklarniowego (Phytoseiulus perimilis). W uprawach ogórków problemy mogą stwarzać także wciornastki. Ich naloty mogą być silne, zwłaszcza gdy uprawa zlokalizowana jest w pobliżu roślin rolniczych (zbóż, rzepaku, kukurydzy). Przeciwko wciornastkom P. Kloc polecał introdukcję gatunku Amblyseius Swirskii. Ten sam entomofag oraz Amblyseius limonicus i Encarsia formosa mogą być użyte przeciwko mączlikom. Zalecane jest także korzystanie z żółtych tablic lepowych do ich odławiania.
Herman Hermans, holenderski doradca, od 25 lat specjalizuje się w uprawie ogórków. W Holandii z 620 ha szklarniowych upraw ogórków około 500 ha prowadzone jest w systemie „na parasol”, zwykle w 3 nasadzeniach w roku (na niewielkiej części, około 50 ha, są to 2 cykle uprawy ogórków i jeden pomidorów). Uprawy w systemie wysokiego drutu zajmują ok. 120 ha, z czego 30 ha to produkcja doświetlana w okresie zimowym. Zdaniem doradcy nasadzeń w systemie wysokiego drutu będzie przybywać ze względu na możliwość uzyskania wyższego i lepszej jakości plonu. W ciągu roku uzyskuje się 225 szt. ogórków/m2, podczas gdy w uprawach „na parasol” 185 sztuk/m2. Nakłady pracy na pielęgnację roślin w uprawach w systemie wysokiego drutu są o ok. 25% wyższe niż w produkcji na parasol (wg danych podawanych przez H. Hermansa wynoszą one odpowiednio 1,25 godz./m2 i 1 godz./m2 rocznie). W uprawach prowadzonych w systemie wysokiego drutu bez doświetlania pierwszy termin sadzenia przypada zwykle od końca stycznia do początku lutego, drugi – od końca czerwca do początku lipca; w uprawach z doświetleniem – w grudniu i w czerwcu. Holenderscy ogrodnicy używają światła o natężeniu 6-9 tys. lx. Odmiany wybierane do takich upraw powinny odznaczać się silnym wigorem. W Holadnii popularne są odmiany ogórków o długich owocach – wiosną są to głównie Hi Power F1 i Hi Jack F1 (Nunhems), Topkick F1 (Enza Zaden), latem Hi Power F1 (Nunhems), Kurios F1 (Enza Zaden) , a także Bonaire F1 i Bon Bon F1 (Rijk Zwaan) – odporne na CGMMV (wirus zielonej mozaiki ogórka).
H. Hermans przekazał także najważniejsze zalecanie uprawowe. Zwracał uwagę m.in. na to, by usuwać część liści – należy dążyć do utrzymywania wartości LAI (indeksu powierzchni liści) w przedziale 2-3, co oznacza 40-45 liści/m2 uprawy. Dzięki temu łatwiej jest utrzymać dobrą zdrowotność plantacji i uzyskać wyższy plon. Zalecał, by liście obcinać nożem przy łodydze.











