Produkcja zdrowej rozsady ogórka

Cechy zdrowej rozsady ogórka

Firma Rozsadnik z Bogucic spod Kalisza ma ugruntowaną pozycję w kraju, ponieważ już od kilkudziesięciu lat dostarcza na rynek profesjonalny corocznie ok. 4 mln sztuk rozsady warzyw szklarniowych i 18 mln sztuk rozsady warzyw gruntowych, a także kilka milionów sztuk rozsady dla hobbystów. Marta Przepiórka zwróciła uwagę, że rozsada ogórka w obiektach szklarniowych firmy produkowana jest przy zachowaniu najwyższej staranności. Powinna mieć przede wszystkim kompaktowy pokrój i krótkie międzywęźla. Pęd musi być mocny i stabilny, bez przewężeń, które mogłyby świadczyć o wyciągnięciu roślin. Ponadto średnica łodygi winna być proporcjonalna do wieku rozsady. Liście dobrze odżywionych roślin nie mogą wykazywać objaw chloroz. Ich barwa powinna być jednolita, intensywnie zielona.

Z kolei zdrowy system korzeniowy roślin charakteryzuje się jasnym kolorem. Wszelkie zbrązowienia korzeni wskazują na uszkodzenia lub niedobór tlenu w okresie wzrostu. System korzeniowy powinien być mocno rozrośnięty, zarówno na spodzie kostki rozsadowej i po bokach – zaznaczyła prelegentka, co jest dowodem na bardzo dobre zarządzanie nawadnianiem (warunkami wodno-powietrznymi strefy korzeniowej) w trakcie produkcji rozsady. Korzenie powinny być także odpowiednio rozbudowane  w stosunku do części nadziemnej, aby były w stanie efektywnie dostarczać całej roślinie wodę i składniki pokarmowe. Zdrowy i dobrze rozwinięty system korzeniowy jest więc kluczem do późniejszego sukcesu w uprawie ogórka na miejscu stałym.

Jakość nasion i podłoża do produkcji rozsady

W kwestii fitosanitarnej niezmiernie ważna jest dbałość o higienę produkcji od początku produkcji materiału wyjściowego. Marta Przepiórka poinformowała, że w obliczu zagrożeń wirusowych, które mogą przenosić się również przez materiał siewny, firma Rozsadnik korzysta tylko i wyłącznie z nasion pochodzący od sprawdzonych firm hodowlano-nasiennych, przestrzegających standardów jakościowych i higienicznych. Standardy te – oznaczenie European Commission (EC) rules and standards – odnoszą się do unijnych przepisów i norm dotyczących obrotu materiałem siewnym i dotyczą wymagań jakościowych, np. zdolności kiełkowania, tożsamości odmianowej i stanu fitosanitarnego nasion.

Niemal 100% rozsady ogórka pod osłony (z wyjątkiem rozsady na życzenie klienta do upraw tunelowych w późniejszym okresie) jest produkowana w kostkach z wełny skalnej. To podłoże jest obojętne chemiczne i pozbawione składników pokarmowych, i tym samym niechętnie zasiedlane przez szkodniki i patogeny. Jest to spowodowane procesem produkcji tego podłoża, które powstaje w wyniku topienia bazaltu w temp. >1000°C. Dzięki temu produkcja rozsady rozpoczyna się w sterylnym środowisku.

Procedury sanitarne i bioasekuracja

Marta Przepiórka podkreśliła, że istotną rolę w ograniczaniu rozprzestrzeniania się chorób roślinnych w obiektach produkcyjnych rozsady jest ścisłe przestrzeganie obowiązujących na terenie zakładu protokołów sanitarnych. Ponadto pracownicy są regularnie szkoleni m.in. z zakresu bezpiecznej pracy z roślinami, dezynfekcji i rozpoznawania objawów poszczególnych chorób roślin. Wszyscy pracownicy firmy zapoznają się też z protokołem higienicznym – integralnym elementem, którego zapisy stanowią o normach dobrej praktyki, ograniczającej rozprzestrzenianie się chorób. Ruch pracowników jest kontrolowany poprzez wyznaczanie stref ich pracy. Prelegentka wymieniła m.in. obowiązek zmiany odzieży i obuwia oraz noszenie koszulek firmowych – jako jedne z czynników zapobiegających roznoszeniu patogenów przez pracowników. Z kolei aby ograniczyć do minimum rozprzestrzenianie chorób grzybowych, np. szarej pleśni, stale kontroluje się warunki klimatyczne wewnątrz pomieszczeń uprawowych. Przeciwdziała się zwłaszcza nadmiernej wilgotności w nocy.

W obiektach rozsadowych regularnie przeprowadza się dezynfekcje stołów uprawowych, narzędzi, podłóg czy wózków. Ponadto woda wykorzystywana do podlewania jest stale monitorowana i poddawana analizom.

Fotomonitoring i lustracja rozsady ogórka

Każda partia rozsady w trakcie produkcji jest fotografowana i wysyłana klientom, tak aby zoptymalizować termin rozpoczęcia uprawy na miejscu stałym u producentów. Wykładowczyni zwróciła uwagę, że termin dostawy jest w pełni uzgadniany z klientem, co służy wspólnemu budowaniu zaufania i wieloletniej współpracy. Na życzenie klienta rozsada może być przed wysyłką potraktowana fungicydem Previcur Energy 840 SL.

Młode rośliny ogórka są codziennie monitorowane przez pracowników firmy Rozsadnik pod kątem porażenia przez choroby lub presji ze strony szkodników. Aby kontrolować obecność szkodników przeprowadzany jest tzw. scouting, czyli monitoring tablic lepowych wychwytujących pierwsze naloty szkodników – wyjaśniła Marta Przepiórka. Na tej podstawie możliwa jest szybka interwencja. W obiektach rozsadowych od ubiegłego sezonu w związku z zagrożeniem wirusem zielonej mozaiki ogórka wprowadzono testy paskowe, co oznacza, że każda partia roślin jest badana pod kątem jego obecności – dodała prelegentka. Ze względu na przenoszenie wirusów przez mszyce, barierą mechaniczną dla nich są siatki w otworach wentylacyjnych w obiektach, w których produkowana jest rozsada, natomiast w okresie letnim w razie konieczności firma posiłkuje się zabiegami przeciw tym szkodliwym owadom.

Ochrona biologiczna

Na etapie produkcji rozsady ogórka jest prowadzona również ochrona biologiczna. Wprowadzane są pożyteczne nicienie entomopatogeniczne ograniczające zagrożenie ze strony larw ziemiórek i brzegówek uszkadzających system korzeniowy (zwłaszcza pod taśmą plastikową kostek rozsadowych). W tym celu też świetnie sprawdza się pożyteczny roztocz z rodzaju Macrocheles, który także dobrze radzi sobie z kontrolą wciornastków – wyjaśniła przedstawicielka firmy Rozsadnik.

Kontrole urzędowe

Firma Rozsadnik produkująca materiał wyjściowy do uprawy podlega regulacjom prawnym i tym samym kontrolom, które wykonuje PIORiN. Przed wysyłką partii rozsady do klienta, firma jest zobowiązana do zgłoszenia tego jednostce kontrolującej. Następnie inspektor dokonuje czynności kontrolnych w postaci lustracji i na tej podstawie wydawany jest protokół pokontrolny, w którym zawarte są informacje np. o tym, że nie stwierdzono  porażenia roślin przez poszczególne choroby. Ponadto firma Rozsadnik poświadcza swoim klientom zdrowotność wyprodukowanej rozsady wystawiając paszport roślin, który jest formalnym dokumentem.