Blue Radix rozwija autonomiczne sterowanie parametrami w szklarniach. AI coraz mocniej wkracza do upraw pod osłonami

Firma Blue Radix poinformowała 26 sierpnia 2026 r. o kolejnej inwestycji Navus w firmę. Nie ujawniono jej wartości. Dodatkowe finansowanie ma wspierać dalszy rozwój technologii, współpracę z producentami i partnerami oraz ekspansję na obecnych i nowych rynkach. Blue Radix działa obecnie w 18 krajach.        

Przy okazji tej inwestycji warto przyjrzeć się szerszej zmianie zachodzącej w nowoczesnym ogrodnictwie szklarniowym. Rozwój sztucznej inteligencji oznacza bowiem stopniowe przechodzenie od systemów gromadzących dane i wspomagających podejmowanie decyzji do rozwiązań, które mogą samodzielnie realizować znaczną część strategii prowadzenia uprawy.

Czym zajmuje się Blue Radix?

Blue Radix jest holenderską firmą specjalizującą się w rozwiązaniach wykorzystujących sztuczną inteligencję do autonomicznego prowadzenia upraw szklarniowych. Jej głównym rozwiązaniem jest Crop Controller – system przeznaczony do autonomicznego sterowania klimatem i nawadnianiem.

Co oznacza określenie „autonomiczna uprawa”. Nie chodzi jedynie o zbieranie informacji z czujników, ich analizowanie czy wyświetlanie producentowi rekomendacji. Algorytmy analizują dużą liczbę danych dotyczących warunków w szklarni, pogody, uprawy oraz przyjętej strategii produkcji, a następnie na bieżąco wyznaczają nastawy dla systemów sterujących.

Według Blue Radix system Crop Controller podejmuje każdego dnia tysiące takich decyzji dotyczących klimatu i nawadniania. Firma podkreśla, że rozwiązanie jest rozwijane na podstawie doświadczeń pochodzących z różnych upraw, typów obiektów i warunków klimatycznych w 18 krajach.

Producent ustala strategię, AI pomaga ją realizować

Autonomiczne sterowanie nie oznacza, że wiedza producenta przestaje być potrzebna. Producent lub kierownik produkcji określa strategię prowadzenia uprawy i jej cele, natomiast algorytmy mogą przejąć znaczną część ciągłego analizowania danych oraz wprowadzania korekt do ustawień klimatu i nawadniania. System jest w stanie wykonywać takie działania przez całą dobę i reagować znacznie częściej, niż byłoby to możliwe w przypadku ręcznej obsługi komputera klimatycznego.

Jest to szczególnie istotne w dużych gospodarstwach, w których jeden specjalista odpowiada za coraz większą powierzchnię produkcji. Niedobór doświadczonych menedżerów produkcji jest zresztą jednym z powodów rozwoju autonomicznego sterowania, co wskazują zarówno firmy technologiczne, jak i jednostki badawcze.

Blue Radix i Priva – AI współpracuje z automatyką szklarni

Istotne jest również to, że rozwój autonomicznej uprawy nie musi oznaczać zastępowania istniejących komputerów klimatycznych zupełnie nowymi systemami. Dobrym przykładem jest współpraca firmy Blue Radix z Privą, jednym z najważniejszych światowych dostawców automatyki dla ogrodnictwa szklarniowego.

Firmy współpracują od 2021 r., a w styczniu 2025 r. podpisały wieloletnią umowę o strategicznej współpracy. Obejmuje ona integrację funkcjonalności obu przedsiębiorstw oraz współpracę komercyjną. Jednocześnie obie firmy pozostają niezależne i deklarują rozwijanie otwartego ekosystemu, umożliwiającego producentom wybór technologii i dostawców. Rozwiązania obu firm pełnią przy tym uzupełniające się funkcje. Priva oferuje m.in. komputery procesowe, oprogramowanie i rozwiązania do sterowania instalacjami w szklarniach. Blue Radix specjalizuje się w oprogramowaniu i algorytmach AI służących do autonomicznej realizacji strategii prowadzenia uprawy. Dzięki usługom *API Crop Controller może komunikować się z komputerami procesowymi Priva i przekazywać do nich wyznaczone przez algorytmy nastawy.

Takie rozwiązania funkcjonują już w gospodarstwach komercyjnych. Przykładem może być meksykańska firma Finka, produkująca pomidory i ogórki. Od wiosny 2024 r. w jednym z jej gospodarstw Crop Controller współpracuje z komputerem procesowym Priva Connext. System Blue Radix analizuje dane i optymalizuje strategię, a decyzje dotyczące klimatu i nawadniania realizowane są za pośrednictwem istniejącej infrastruktury sterującej.

Ten przykład dobrze pokazuje jeden z kierunków rozwoju autonomicznych szklarni:

AI staje się kolejnym poziomem systemu zarządzania uprawą, współpracuje z istniejącą automatyką i komputerami klimatycznymi.

*API – Application Programming Interface, czyli interfejs programowania aplikacji

Dlaczego autonomiczne sterowanie parametrami szklarni staje się potrzebne?

Według Ronalda Hoeka, dyrektora generalnego Blue Radix, do najważniejszych problemów światowego ogrodnictwa szklarniowego należą obecnie rosnące koszty energii, niedobór doświadczonych pracowników oraz potrzeba uzyskania bardziej przewidywalnej produkcji. Jednocześnie gwałtownie zwiększa się ilość danych dostępnych dla producentów.

Nowoczesne gospodarstwo może korzystać z informacji pochodzących z komputerów klimatycznych, stacji meteorologicznych, czujników umieszczonych w podłożu i strefie korzeniowej, systemów pomiaru przelewu, wag, czujników roślinnych czy prognoz pogody. Problemem nie jest zdobycie danych, lecz szybka interpretacja wielu danych i przełożenie na właściwe decyzje dotyczące uprawy. Sztuczna inteligencja ma pomagać w tym zadaniu – analizuje jednocześnie dużą liczbę zmiennych i na tej podstawie na bieżąco koryguje sposób sterowania warunkami w szklarni.

Energia, woda i produkcja – wiele celów jednocześnie

Sterowanie nowoczesną uprawą szklarniową staje się coraz bardziej skomplikowane również dlatego, że utrzymanie optymalnego klimatu dla roślin nie jest jedynym celem produkcji. Trzeba jednocześnie brać pod uwagę koszty i dostępność energii, światło, temperaturę i wilgotność, gospodarkę wodą i nawozami, jakość oraz wielkość produkcji. Decyzja korzystna z punktu widzenia jednego parametru nie zawsze jest optymalna dla pozostałych.

Według Blue Radix autonomiczne sterowanie klimatem i nawadnianiem pozwala stale poszukiwać kompromisu pomiędzy produkcją, jakością, zużyciem energii i wody oraz nakładami pracy. Deklarowane przez firmę korzyści ekonomiczne i oszczędności zasobów zależą jednak od gospodarstwa, wyposażenia szklarni, prowadzonej uprawy i wcześniejszego sposobu zarządzania.

Autonomiczne sterowanie także w uprawie truskawek

Blue Radix rozszerza technologię na kolejne gatunki. W maju 2026 r. firma poinformowała o wprowadzeniu Crop Controller do szklarniowej produkcji truskawek na światowym rynku. Wcześniej rozwiązania te wykorzystywano przede wszystkim w produkcji warzyw szklarniowych.

W przypadku truskawek szczególnie ważna jest możliwość precyzyjnego zarządzania temperaturą i wilgotnością powietrza. Rośliny te są wrażliwe na wahania warunków, a utrzymywanie odpowiedniego mikroklimatu ma znaczenie zarówno dla wzrostu i plonowania, jak i ograniczania zwilżenia liści i owoców (co sprzyjałoby rozwojowi chorób). Blue Radix wskazuje stabilizację klimatu w szklarni i zmniejszenie konieczności częstego ręcznego korygowania nastawów jego parametrów jako jedne z celów wykorzystania systemu Crop Controller w uprawie truskawek.

Od automatyzacji do autonomicznej szklarni

Rozwiązania Blue Radix są częścią znacznie szerszego kierunku rozwoju światowego ogrodnictwa szklarniowego.

Następuje przechodzenie od automatyzacji poszczególnych procesów, przez cyfryzację i coraz dokładniejszą analizę danych, do autonomicznego sterowania wykorzystującego sztuczną inteligencję.

Badania nad takim modelem produkcji ogrodniczej od kilku lat są prowadzone m.in. w  Wageningen University & Research (WUR) w Holandii. W ramach Autonomous Greenhouse Challenge (Wyzwanie Szklarnia Autonomiczna) międzynarodowe zespoły wykorzystują algorytmy i dane do autonomicznego prowadzenia upraw w szklarniach badawczych. Systemy AI podejmowały już decyzje dotyczące m.in. ogrzewania, doświetlania, stężenia CO₂, zaopatrzenia roślin w wodę czy strategii prowadzenia uprawy.

WUR rozwija również koncepcję autonomicznej szklarni opartą na współpracy czujników, sztucznej inteligencji, wiedzy z zakresu fizjologii roślin, komputerowym „widzeniu” (computer vision) oraz systemach sterowania. Obejmuje ona ciągły monitoring roślin i warunków uprawy, sterowanie w czasie rzeczywistym oraz systemy wspomagania decyzji.

Nie oznacza to końca zawodu ogrodnika. Bardziej prawdopodobna jest zmiana charakteru jego pracy. Wiedza o roślinach pozostaje potrzebna do tworzenia strategii i oceny efektów jej realizacji, natomiast coraz większa część powtarzalnych analiz oraz korekt nastawów w komputerze klimatycznym może być wykonywana automatycznie.

Navus ponownie inwestuje w Blue Radix

Wspomniana na początku kolejna inwestycja firmy Navus w Blue Radix jest czymś więcej niż tylko informacją biznesową. Navus koncentruje się na inwestycjach w technologie związane ze zrównoważoną i efektywną produkcją żywności, w tym w Rolnictwie o Kontrolowanym Środowisku (Controlled Environment Agriculture – CEA).

Jak przekazuje firma  Blue Radix, pozyskane środki mają wesprzeć ekspansję na obecnych i nowych rynkach, umożliwić dalszą współpracę z producentami i partnerami oraz pozwolić na rozwój technologii autonomicznego sterowania klimatem i nawadnianiem.

Sztuczna inteligencja w szklarniach coraz wyraźniej przechodzi od analizowania danych i podpowiadania decyzji do ich automatycznej realizacji. Przykład współpracy firm Blue Radix i Priva wskazuje, że autonomiczna szklarnia nie musi oznaczać rewolucyjnej wymiany całej dotychczasowej technologii. Może rozwijać się poprzez łączenie istniejącej automatyki, danych, wiedzy ogrodnika i coraz bardziej zaawansowanych algorytmów AI. Pojawia się coraz więcej podobnych rozwiązań – będziemy wracać na naszym portalu do tego tematu.

Na podstawie informacji firm Blue Radix, Priva oraz Wageningen University & Research