Jakie sadzonki wybrać? Sprawdzone odmiany borówki i nowe propozycje – Borówki Olimpu z Gospodarstwa Szkółkarskiego Ciepłucha.
Nowoczesna plantacja borówki ma swój początek znacznie wcześniej, niż jesienny czas sadzenia roślin. Zaczyna się od wyboru odmiany borówki i sadzonek wysokiej jakości – decyzji, która będą miały wpływ na plonowanie plantacji przez kolejnych kilkanaście, a nawet dwadzieścia lat!
Jeszcze kilkanaście lat temu przy wyborze odmiany borówki wysokiej plantatorzy zwracali uwagę przede wszystkim na termin dojrzewania i wielkość owoców oraz odporność na przemarzanie. Dziś lista oczekiwań jest znacznie dłuższa. Liczy się nie tylko wysoki plon, ale również jędrność owoców, ich trwałość pozbiorcza, możliwość transportu na dalsze odległości. Owoców wysokiej jakości oczekują sieci handlowe i konsumenci.
Plantacje borówek są zakładane są z myślą o produkcji przez kilkanaście lub nawet dwadzieścia lat. W takiej perspektywie wybór odmiany oraz materiału szkółkarskiego staje się jedną z najważniejszych decyzji inwestycyjnych.
To właśnie na te potrzeby odpowiada oferta Gospodarstwa Szkółkarskiego Ciepłucha, które od blisko czterech dekad specjalizuje się w produkcji roślin wrzosowatych. W ofercie szkółki znajduje się około 40 odmian borówki wysokiej – od sprawdzonych odmian od lat cenionych przez producentów, po autorską serię Borówki Olimpu (Olympos Blueberries), będącą efektem własnego programu hodowlanego prowadzonego od 2010 roku.
Dobra plantacja borówki zaczyna się od dobrej decyzji
Jesień jest najlepszym terminem zakładania nowych plantacji borówki, jednak decyzję o wyborze odmian warto podjąć znacznie wcześniej. W praktyce właśnie teraz plantatorzy analizują ofertę szkółek, porównują odmiany i planują strukturę przyszłych nasadzeń.
Coraz rzadziej poszukują jednej „idealnej” odmiany. Znacznie częściej zastanawiają się, jak połączyć kilka odmian o różnym terminie dojrzewania, aby wydłużyć okres zbiorów, lepiej wykorzystać pracowników sezonowych i dostarczać na rynek owoce wysokiej jakości przez możliwie długi czas. Jednocześnie wymagania rynku wobec borówek stale rosną:
- owoce powinny być duże,
- atrakcyjnie wybarwione,
- jędrne,
- dobrze znosić transport
- zachowywać wysoką jakość również po kilku dniach przechowywania.
– Jeszcze kilka lat temu wystarczyło, że odmiana była plenna lub miała duże owoce. Dziś liczy się umiejętne połączenie wielu cech. Plantatorzy oczekują odmian, które będą jednocześnie wcześnie dojrzewały, dawały wysokiej jakości owoce, dobrze się przechowywały i sprawdzały się w produkcji towarowej – mówi Anna Ciepłucha-Kowalska z Gospodarstwa Szkółkarskiego Ciepłucha.
Sprawdzone odmiany borówki nadal pozostają podstawą wielu plantacji
Choć rynek z zainteresowaniem śledzi kolejne nowości hodowlane, doświadczenie pokazuje, że sprawdzone odmiany nadal odgrywają bardzo ważną rolę w profesjonalnej produkcji borówki.
Wśród odmian borówek cieszących się dużym zainteresowaniem plantatorów Anna Ciepłucha-Kowalska wymienia przede wszystkim Duke, który od lat pozostaje jedną z najpopularniejszych bardzo wczesnych odmian. Ceniona jest za stabilne plonowanie i termin dojrzewania, pozwalający rozpocząć zbiory już na początku sezonu.
Dużym zainteresowaniem cieszą się również borówki Calypso, Draper oraz Valor. Każda z nich ma swoje mocne strony – od wysokiej jakości owoców, przez dobrą trwałość pozbiorczą, aż po wysoką plenność. To właśnie te odmiany stanowią dziś punkt odniesienia dla nowych programów hodowlanych.
– Plantatorzy nadal bardzo chętnie wybierają sprawdzone odmiany. Doskonale znają ich zachowanie na plantacji i wiedzą, czego mogą się po nich spodziewać. Jednocześnie coraz częściej pytają o nowe odmiany, które pozwolą jeszcze lepiej odpowiedzieć na wymagania rynku – podkreśla Anna Ciepłucha-Kowalska.
Borówki Olimpu – odpowiedź na wymagania nowoczesnej produkcji
Program hodowlany prowadzony w Gospodarstwie Szkółkarskim Ciepłucha nie miał na celu zastąpienia odmian dobrze znanych producentom. Jego zadaniem było stworzenie nowych kreacji, które zachowają najważniejsze zalety obecnych liderów rynku, jednocześnie eliminując ich ograniczenia.
Największym wyzwaniem okazało się połączenie cech, które często rzadko występują razem. Duże owoce zwykle są mniej jędrne. Bardzo wczesne odmiany nie zawsze osiągają wysoką plenność. Z kolei owoce dobrze znoszące transport nie zawsze wyróżniają się najlepszym smakiem.
– Nie wystarczy, że odmiana ma jedną wyjątkową cechę. W procesie hodowlanym szukamy roślin, które łączą ich wiele. Dopiero wtedy mają szansę trafić do produkcji – wyjaśnia Anna Ciepłucha-Kowalska.
Po kilkunastu latach pracy efektem programu hodowlanego stały się pierwsze odmiany z serii Borówki Olimpu: Athena, Demeter, Zeus i Artemis (dawna nazwa Apollin).
Nowe odmiany borówki Athena, Demeter, Zeus i Artemis – każda odpowiada na inne potrzeby plantatora
Nowe odmiany z serii Borówki Olimpu nie konkurują ze sobą. Każda została wyhodowana z myślą o innych oczekiwaniach producentów i odbiorców owoców. Różnią się terminem dojrzewania, wielkością owoców i ich charakterystyką, dzięki czemu mogą znaleźć zastosowanie zarówno na plantacjach nastawionych na bardzo wczesny zbiór, jak i tam, gdzie priorytetem jest wydłużenie sezonu sprzedaży.
Athena – bardzo wczesna odmiana borówki o dużym potencjale
Spośród nowych odmian szczególną uwagę zwraca Athena, która dojrzewa około tygodnia wcześniej niż popularna odmiana Duke. Dla wielu producentów oznacza to możliwość rozpoczęcia zbiorów już na początku lipca, kiedy ceny owoców są zwykle najwyższe.
Jednak nie tylko termin dojrzewania wyróżnia tę odmianę. Athena tworzy owoce większe od Duke’a, bardzo jędrne, o atrakcyjnym jasnoniebieskim zabarwieniu i bardzo dobrej trwałości pozbiorczej. Ważnym atutem jest również zrównoważony smak – odpowiednia proporcja słodyczy i kwasowości sprawia, że owoce dobrze oceniane są przez konsumentów.
Na plantacji porównawczej prowadzonej w Gospodarstwie Szkółkarskim Ciepłucha największe wrażenie zrobiła jednak plenność tej odmiany.
– Z naszych obserwacji wynika, że Athena pokazuje pełnię swojego potencjału plonowania od czwartego–piątego roku po posadzeniu. W tym sezonie rośliny dosłownie zachwyciły nas liczbą owoców i ich jakością – mówi Anna Ciepłucha-Kowalska.
Ze względu na bardzo wczesny termin dojrzewania borówka Athena jest również interesującą propozycją do upraw pod osłonami, co pozwala na jeszcze wcześniejsze wejście z owocami na rynek.
Demeter – kiedy najważniejsza jest trwałość owoców borówki
Jeżeli priorytetem jest jakość owoców po zbiorze, warto zwrócić uwagę na odmianę Demeter.
To właśnie ona wyróżnia się najwyższą jędrnością spośród wszystkich odmian serii Borówki Olimpu. Owoce długo zachowują świeżość, bardzo dobrze znoszą transport i przechowywanie, pozostając chrupiące nawet po kilku dniach od zbioru.
Borówka Demeter jest również odmianą bardzo plenną, o dużych owocach dojrzewających krótko po Duke’u. To cechy szczególnie cenione przez producentów dostarczających owoce do wymagających odbiorców.
Zeus – duże owoce borówki bez kompromisów
Duży owoc i wysoka jędrność to połączenie, które w hodowli borówki nie zdarza się często. Właśnie dlatego Zeus jest jedną z najbardziej interesujących nowości.
Średnica owoców dochodzi do około 20 mm, a mimo to zachowują one bardzo dobrą jędrność i trwałość pozbiorczą. Odmiana dojrzewa nieco wcześniej niż Calypso, stanowiąc ciekawą propozycję dla producentów poszukujących owoców atrakcyjnych wizualnie i dobrze znoszących obrót handlowy.
Artemis (dawna nazwa Apollin) – wydłuża sezon zbiorów borówki
Najpóźniejszą odmianą z serii jest Artemis, którego owoce dojrzewają od pierwszej połowy sierpnia aż do końca miesiąca. Dzięki temu pozwala wydłużyć sezon zbiorów i sprzedaży owoców.
Artemis tworzy duże owoce, bardzo dobrej jakości. Ze względu na stopniowe dojrzewanie wymaga zwykle dwóch lub trzech zbiorów, jednak dla wielu producentów może to być atut pozwalający lepiej rozłożyć prace na plantacji.
Poniżej przedstawiamy skrócony schemat hodowli odmian borówki oraz kalendarz dojrzewania poszczególnych odmian standardowych na naszym rynku i Borówek Olimpu.
Podane terminy dojrzewania mają charakter orientacyjny. Termin zbioru może różnić się w zależności od przebiegu pogody w danym sezonie, lokalizacji plantacji, zastosowanej technologii produkcji oraz sposobu prowadzenia plantacji (w gruncie lub pod osłonami).
Dobra odmiana borówki to nie wszytko, potrzeba równie dobrej sadzonki!
Nawet najlepsza odmiana nie wykorzysta swojego potencjału, jeśli plantacja zostanie założona z materiału szkółkarskiego słabej jakości.
W Gospodarstwie Szkółkarskim Ciepłucha oferowane są dwuletnie sadzonki borówki, produkowane w pojemnikach o pojemności 2,5 l, z dobrze rozwiniętym systemem korzeniowym, odpowiednio rozkrzewione i wyrównane.
– Słaba sadzonka na początku oznacza problemy przez kolejne lata. Dlatego warto inwestować w materiał szkółkarski wysokiej jakości. To inwestycja, która zwraca się przez cały okres użytkowania plantacji – podkreśla Anna Ciepłucha-Kowalska.
Jak wybrać odmianę borówki? To decyzja na wiele lat.
Plantacja borówki zakładana jest z myślą o wieloletniej produkcji, dlatego wybór odmiany i materiału szkółkarskiego warto dobrze przemyśleć. Sprawdzone odmiany, takie jak Duke, Calypso, Draper czy Valor, nadal pozostają ważnym elementem wielu profesjonalnych plantacji. Coraz większym zainteresowaniem cieszą się jednak również nowe odmiany z serii Borówki Olimpu, które powstały z myślą o wymaganiach współczesnego rynku świeżych owoców.
Jesień to najlepszy termin sadzenia borówki wysokiej, ale decyzję o wyborze odmian warto podjąć już teraz. Odpowiednio dobrana kombinacja sprawdzonych odmian i nowoczesnych kreacji hodowlanych pozwala wydłużyć sezon zbiorów, lepiej wykorzystać potencjał plantacji i produkować owoce odpowiadające oczekiwaniom rynku.
