Coraz mniej wody do nawadniania. Czy jest rozwiązanie?
Uprawy roślin jagodowych od kilku lat należą do najbardziej opłacalnych kierunków produkcji ogrodniczej. Nie tylko w rejonie basenu Morza Śródziemnego, ale również w wielu innych regionach Europy i świata rośnie zainteresowanie produkcją takich gatunków jak maliny, borówki czy truskawki. Jednocześnie zmieniające się warunki klimatyczne sprawiają, że ich uprawa bez nawadniania staje się praktycznie niemożliwa. Problem dostępności wody oraz efektywnego jej wykorzystania był jednym z kluczowych tematów konferencji Berry Area, podczas targów Macfrut 2026.
Nowoczesne nawadnianie
Gościem zaproszonym na konferencję przez Jorge Duarte był przedstawiciel firmy Irritec – Ahmed Barr, który zwrócił uwagę na rosnącą rolę nowoczesnych systemów zarządzania wodą i nawożeniem. Firma oferuje kompleksowe rozwiązania pozwalające dostarczać roślinom wodę i składniki pokarmowe w sposób precyzyjny, oparty na danych i analizie warunków uprawy.
Kluczowym elementem nowoczesnego nawadniania jest dziś wykorzystanie danych. Systemy opracowane przez firmę Irritec analizują m.in. wilgotność gleby, warunki pogodowe oraz potrzeby roślin, co pozwala optymalizować zarówno ilość wody, jak i nawozów. Do niedawna proces nawadniania opierał się głównie na komunikacji jednokierunkowej – system był uruchamiany według ustalonego harmonogramu. Obecnie firma wdrożyła platformę umożliwiającą komunikację dwukierunkową, dzięki której możliwa jest natychmiastowa reakcja na zmiany w warunkach uprawy. W praktyce oznacza to możliwość włączania i wyłączania systemu nawadniania w czasie rzeczywistym – nawet zdalnie, z dowolnego miejsca na świecie.
Takie rozwiązanie pozwala nie tylko zapobiegać przesuszeniu lub przelaniu roślin, ale także szybko reagować na sytuacje awaryjne. Mogą to być zatkanie kroplowników czy uszkodzenie instalacji doprowadzającej wodę. W efekcie zwiększa się efektywność wykorzystania zasobów i ograniczane są straty.
Analizy gleby i jakości wody
Podstawą prawidłowego zarządzania nawadnianiem pozostaje jednak analiza gleby i jakości wody. To właśnie na jej podstawie dobierana jest odpowiednia instalacja oraz strategia fertygacji. Warto podkreślić, że gospodarstwa korzystają z różnych źródeł wody. Nie zawsze jest to woda najwyższej jakości, dlatego tak istotne jest jej odpowiednie przygotowanie i filtracja.
Odpowiedzią na wyzwania związane z ograniczoną dostępnością wody jest m.in. technologia Extreme Tape. Jest to nowoczesna taśma nawadniająca przystosowana do pracy z wodą wcześniej używaną. Wyposażona jest w zaawansowany system filtracji. Zatrzymuje on zanieczyszczenia i umożliwia bezpieczne wykorzystanie wody pochodzącej np. z recyrkulacji, opadów czy innych źródeł wtórnych. Dzięki temu możliwe jest ponowne wykorzystanie wody, co ma kluczowe znaczenie w regionach dotkniętych jej deficytem.
Jak podkreślił Ahmed Barr, zasoby wodne będą się w kolejnych latach kurczyć. Dostęp do nich stanie się jednym z głównych ograniczeń produkcji ogrodniczej. Dlatego tak ważne jest wdrażanie technologii pozwalających na maksymalną efektywność oraz zmianę podejścia samych producentów.
Jak oszczędzać wodę?
Ekspert zwrócił również uwagę na aspekt mentalny. Rolnicy muszą nauczyć się gospodarować wodą w sposób świadomy i dostosowany do lokalnych warunków. Ograniczanie strat i racjonalne wykorzystanie zasobów to dziś nie wybór, ale konieczność. W przeciwnym razie w przyszłości produkcja roślinna może stać się znacznie mniej opłacalna lub wręcz niemożliwa.
Uzupełnieniem nowoczesnych systemów nawadniania powinno być także wykorzystanie odnawialnych źródeł energii. Zasilanie instalacji energią słoneczną czy fotowoltaiką to kolejny krok w kierunku zrównoważonego rolnictwa. Choć temat ten wciąż wymaga dyskusji i zmiany podejścia wśród producentów, stanowi ważny element przyszłości branży.
Wnioski są jednoznaczne – w obliczu zmian klimatycznych i rosnącej presji na zasoby naturalne, efektywne zarządzanie wodą staje się jednym z najważniejszych czynników decydujących o sukcesie w produkcji ogrodniczej.
