Ochrone informacje o ochronie biologicznej

W gospodarstwie państwa Warszewskich plantacja ogórków (odmiana Kybria RZ F1) od 3 sezonów chroniona jest z wykorzystaniem metody biologicznej. Jak informował Paweł Kloc z firmy Koppert, dzięki zastosowaniu „biologii”, z roku na rok, udaję się coraz łatwiej utrzymywać szkodniki pod kontrolą.

Ochronę biologiczną uprawy rozpoczęto na etapie produkcji rozsady, stosowano wówczas dobroczynka kalifornijskiego do walki z przędziorkami. Po posadzeniu roślin na miejsce stałe przeciwko przędziorkom wprowadzono zapobiegawczo dobroczynka kalifornijskiego – w postaci saszetek Spical Plus, a przeciwko wciornastkom i mączlikom  –  gatunek Amblyseius Swirskii – także w formie saszetek. Przez kolejne tygodnie regularnie, co tydzień,  przeprowadzano lustrację uprawy i w miarę potrzeb, introdukowano dobroczynka szklarniowego (Spidex). Na początku sezonu stosowano także pożyteczne nicienie przeciwko ziemiórkom i larwom wciornastków, które w mogły przezimować w podłożu.

W gospodarstwie w tym sezonie nie było wiosną problemów z chorobami.

Zwalczanie przędziorków

– W poprzednich latach największe nasilenie przędziorków występowało w okolicy czołowej ściany obiektu. Ze względu na silne nasłonecznienie występują tam najlepsze warunki do ich rozwoju – mówił P. Kloc. Ochronę biologiczną ogórków rozpoczęto na etapie produkcji rozsady, introdukowano wówczas dobroczynka kalifornijskiego. Po posadzeniu roślin na miejsce stałe (w połowie i pod koniec stycznia oraz na początku lutego) wprowadzono tego entomofaga w postacie saszetek Spical Plus. Pracownicy co kilka tygodni, przewieszali je na inne rośliny, dzięki czemu wykluwające się nowe dobroczynki szybciej rozchodziły się po całej plantacji. W ogniska występowania przędziorka dodatkowo rozkładano dobroczynka szklarniowego (Spidex).

Pożyteczne organizmy z saszetek hodowlanych były stopniowo uwalniane przez okres około 6 tygodni. W saszetkach znajdują się także roztocza pokarmowe, na których namnażają się entomofagi. Przy braku szkodników dobroczynek kalifornijski odżywia się także pyłkiem kwiatowym i sokiem komórkowym roślin. Standardowo zaleca się umieszczanie jednej saszetki na 2,5 m2 uprawy (czyli 1 saszetka na 5 roślin – gdy ogórki mają wysokość około 1-1,5 m). – Termin introdukcji powinien być dostosowany do wzrostu rośliny, jednak zalecamy, by następowała ona, gdy liście zaczynają się już ze sobą stykać – informował prelegent. – Ułatwi to swobodne przemieszczanie się roztoczy pomiędzy roślinami w poszukaniu pokarmu.

Podstawą skutecznej ochrony biologicznej jest regularne lustrowanie roślin na obecność szkodników i przestrzeganie terminów zapobiegawczego dokładania entomofagów. W temperaturze około 25°C przędziorek potrzebuje zaledwie 5 dni, by zamknąć swój cykl rozwojowy (jajo – osobnik dorosły – jajo). – Przy braku regularnych lustracji sytuacja w szklarni w ciągu dwóch tygodni może się diametralnie zmienić i wtedy skuteczne zwalczenie przędziorka będzie praktycznie niemożliwe – przestrzegał przedstawiciel firmy Koppert.

Jak informowali przedstawiciele firmy Koppert zabiegi chemiczne przeciwko przędziorkom mogą nie wyniszczyć w 100% wszystkich osobników – pozostaną formy odporne na daną substancję czynną. Jeżeli do ochrony uprawy stosowana jest tylko metoda chemiczna po pewnym czasie dochodzi do uodpornienia się przędziorków na środki ochrony roślin i zabiegi przestają być skuteczne.



Celem biologicznej ochrony roślin jest zachowanie równowagi pomiędzy organizmami pożytecznymi a szkodnikami tak, aby nie przekroczyły one progu ekonomicznej szkodliwości.  W uprawie pozostawia się pewną ilość szkodników, które stanowią  pożywienie dla entomofagów. Najistotniejsze są działania profilaktycznie, ponieważ „lepiej zapobiegać niż leczyć” – mówił prelegent. Po introdukcji zapobiegawczej należy przez cały sezon obserwować rośliny i interweniować w odpowiednich momentach.  Gdy jest to konieczne (przy bardzo nasilonym występowaniu szkodników) należy wykonać miejscowe opryskiwanie selektywnymi dla entomofagów środkami ochrony roślin.

Zwalczanie wciornastków i mączlików

W gospodarstwie podstawowym entomofagiem wykorzystywanym do zwalczania wciornastków i mączlików jest Amblyseius swirskii. Zapobiegawczo, w tych samych terminach co Spical Plus rozwieszono saszetki hodowlane Swirski Mite LD. Interwencyjnie stosowano produkt Swirski Mite (dobroczynek w butelkach). Do masowego odławiania mączlików i wciornastków polecane są – odpowiednio – żółte i niebieskie tablice lepowe, które standardowo służą do monitoringu. Przy dużych nalotach szkodników można stosować taśmy lepowe, tzw. rolertrapy.

Firma Koppert oferuje także inne produkty do walki z wciornastkami i mączlikami, tj.: Limonica (Amblyseius limonicus), Thripex (dobroczynek wciornastkowy). Do interwencyjnego zwalczania mączlików polecana jest dobrotnica szklarniowa (Encarsia formosa).

Przygotowanie do nowego sezonu

Jak wyjaśniał Paweł Kloc bardzo istotne znaczenie dla skutecznej ochrony biologicznej ma tzw. czysty start. Po zakończeniu sezonu rośliny należy dokładnie opryskać insektycydem. Wszystkie resztki roślin powinny być usunięte z obiektu. Przed rozpoczęciem nowych nasadzeń należy dokładnie zdezynfekować obiekt. Zabieg ten niszczy szkodniki oraz organizmy chorobotwórcze (grzyby i wirusy).

Pod koniec pierwszej dekady sierpnia samice przędziorków zaczynają przechodzić w formę zimującą. Odżywiają się coraz mniej i zmieniają kolor z zielono-żółtego (z ciemnymi plamami po bokach) na wiśniowo-czerwony. Stopniowo schodzą z roślin na elementy konstrukcyjne szklarni (m.in. na rury grzewcze, sznurki). Należy zaznaczać miejsca, w których występowały przędziorki w poprzednim sezonie, ponieważ samice zimujące przez bardzo długi okres wychodzą z kryjówek. Stanowią duże zagrożenie ze względu na szybkie tempo rozmnażania i trudności w ich zwalczaniu.

Przędziorki mogą przezimować także w matach uprawowych, w których są praktycznie nie do zwalczenia – mówił Piotr Zawada z firmy Rol-Spec. – Trzeba o tym pamiętać decydując się na ponowne użycie mat z poprzedniego sezonu do nowych nasadzeń.

Obaj prelegenci podkreślali, że sukces w ochronie biologicznej zapewnia regularny monitoring przez cały okres uprawy. Najtrudniejszy jest pierwszy rok ale później ochrona biologiczna staje się znacznie łatwiejsza.

Fotorelacja ze spotkania.