Maliny pod osłonami – cieniowanie tuneli zapewnia dobry klimat
W gospodarstwie rodziny Grochowskich z Justynowa w okolicach Sochaczewa od lat funkcjonowały nowoczesne rozwiązania w ogrodnictwie. Wiktor, ojciec obecnego właściciela, był przed laty jednym z pierwszych producentów warzyw, przechowujących je w warunkach kontrolowanej atmosfery. Odkąd przed sześcioma laty w działalność rodzinnego gospodarstwa aktywnie włączył się Szczepan Grochowski dość radykalnie zmienił się profil produkcji – obecnie główną specjalizacją jest uprawa malin pod osłonami. Powierzchnia plantacji tych owoców jagodowych zajmuje 7 hektarów. W większości są to tunele zblokowane. Okazuje się, że jednym z bardzo ważnych czynników w tej produkcji jest zapewnienie odpowiedniego klimatu pod osłonami, co pozwala uzyskać owoce wysokiej jakości.
Maliny z tuneli od wiosny do jesieni
Uprawa malin zaplanowana jest tak, aby jak najdłużej dostarczać towar na rynek. W tym roku, o niełatwym i zmiennym przebiegu pogody większość malin, uprawiana w zblokowanych tunelach lekkich, zaczęła owocowanie około 20 maja. Produkcja jest kontynuowana aż do jesieni – koniec zbiorów przypada zwykle w ostatniej dekadzie listopada.
Cieniowanie tuneli to konieczność
Aby zapewnić dobrą jakość owoców malin z uprawy tunelowej nie wystarczy wyłącznie odpowiednia agrotechnika – od wyboru odmian, terminów uprawy, nawożenia, po ochronę roślin, głównie biologiczną – chociaż jest ona oczywiście niezbędna. W uprawie pod osłonami niezbędne jest zapewnienie odpowiednich warunków klimatycznych, a do tego nie wystarczy wietrzenie, niezbędne jest cieniowanie tuneli specjalnymi powłokami. – Gdyby nie cieniowanie tuneli w uprawie malin byłoby mnóstwo oparzeń owoców i duża część plonu nie nadawałaby się do sprzedaży – ocenia pan Szczepan. Najoptymalniej byłoby, gdyby temperaturę w dzień udawało się utrzymać w okolicach 25°C, a nocą – 15°C, ale w lekkich tunelach zblokowanych nie jest to proste i niektórych okresach wręcz niemożliwe, trzeba by mieć rolowane wszystkie ściany boczne, a takie tunele są droższe.
Nowa folia tym bardziej wymaga cieniowania
– Na dużej części plantacji kładliśmy nową folię, a ona ma dużo mniejszy stopień cieniowania, niż folia używana przez kolejny sezon. Przyjmuje się, że folia co roku traci około 5% transparentności dla światła. Zdecydowaliśmy się na cieniowanie tuneli i na początku czerwca, czynność ta została wykonana przez dron. Przy spokojnym przebiegu pogody na cieniowanie całej powierzchni wystarczyłby jeden dzień, natomiast w tym sezonie w czasie cieniowania rano panowały upały, a po południami przechodziły burze – co utrudniało pracę (nie można cieniować w czasie największych upałów, ponieważ zabieg ten wymaga chwilowego zamknięcia tuneli). Dlatego nakładanie powłoki cieniującej było wykonywane głównie wieczorem i w nocy – mówi ogrodnik.
Cieniowanie tuneli z dronu
Usługę cieniowania wykonywała firma Agrokopter i ona poleciła użycie preparatu Eclipse LD+. Preparat utrzymuje się na folii mniej więcej do połowy lub końca września. Zostaje stopniowo spłukiwany przez deszcze oraz ulega degradacji wskutek działania promieniowania UV. – W tym sezonie to była dobra decyzja, warunki pogodowe były tak zmienne, że jeden tydzień był ciemny, a następny mega słoneczny i gorący… i tak na zmianę. Czasami były duże różnice w przeciągu dnia, kiedy padało do południa, a po południu było słonecznie i upalnie. Pogoda była i jest nadal bardzo trudna – oceniał producent malin.
Cieniowanie tuneli z dronu – wygodniej dla ogrodnika
– Z cieniówką Eclipse mam pierwsze doświadczenia dopiero w tym roku, taki produkt zalecała firma wykonująca usługę dronem, jako przetestowany przy tym sposobie aplikacji. Gdy cieniowaliśmy tunele byliśmy już w pełni zbiorów malin, trudno byłoby więc część ekipy oddelegować do tradycyjnego cieniowania tuneli. Dlatego się zdecydowaliśmy na usługę wykonaną dronem. Wyjdzie to oczywiście trochę drożej, ale z kolei ja w tym samym czasie mogłem skierować wszystkich pracowników do zbierania owoców, czyli tego, co było w tym okresie najistotniejsze. Tak było dla nas o wiele wygodniej – ocenia ogrodnik.
Cieniowanie tuneli wpływa nie tylko na jakość owoców malin, ale także na komfort pracy w tunelach. Lekkie obniżenie temperatury i osłabienie intensywności promieniowania słonecznego stwarza lepsze warunki do pracy. Aby zapewnić dobry klimat w tunelach pan Szczepan stosuje również zraszanie mat – zwykłe zraszacze są rozmieszczone tak, żeby zwilżały maty ściółkujące glebę i zewnętrzne ściany doniczek (ale nie roślinny, ani owoce), odparowywanie wody pozwala lekko podnieść wilgotność powietrza i obniżyć temperaturę.
Na warunki klimatyczne w tunelach wpływa też układ, w jakim postawione są tunele – optymalnie, żeby dłuższe boki znajdowały się na osi północ-południe. Przy innej orientacji, wschód-zachód, czy pośredniej, dochodzi do mocnego nagrzewania się rzędów roślin i donic – wówczas powinno się używać białych donic.
