Ogórki uprawiane na wełnie lub w innych substratach bezglebowych szczególnie narażone są na kompleks chorób powodowanych przez organizmy grzybopodobne z rodzaju Pythium. Wywołują one zgorzele siewek oraz miękką zgniliznę korzeni i podstawy pędu. Do porażenia może nastąpić w każdej porze roku i w każdej fazie rozwojowej. Latem najgroźniejsze są gatunki ciepłolubne, np. P. aphanidermatum i P.dissotocatum, które rozwijają się w temperaturze 26-30°C. Zimą i wczesną wiosną dominują gatunki preferujące temperaturę 15-20°C, np. P. debarianum, P. ultimum.  Zgniliznę korzeni powodują także gatunki grzyba z rodzaju Phytophthora .

Głównymi objawami jest  nagłe więdnięcie roślin a w późniejszym okresie uprawy zamieranie roślin. Patogen w uprawach szklarniowych  najgroźniejszy jest w systemach zamkniętych z recyrkulacją pożywki. W uprawach na wełnie mineralnej rozwojowi choroby sprzyja przelewanie mat. Zoospory Pythium spp. przenoszone są przez szkodniki – ziemiórki i brzegówki.

Chemiczne zwalczanie Pythium spp. i Phytophthora spp. jest ograniczone, ponieważ  do tego celu zarejestrowane są preparaty zawierające tą samą substancję aktywną – propamokarb (Agro-Propamocarb 840 SL, Previcur Energy 840 SL). „W połowie lat 90 w USA i Kanadzie wyizolowano izolaty Pythium odporne na tą substancję czynną. Także w Polsce lokalnie pojawiły izobaty odporne na  propamokarb” – poinformował prelegent.

W celu zapobiegania lub ograniczenia rozprzestrzeniania się ww. patogenów należy:

– dbać o jak najwyższą jakość rozsady, ponieważ stanowi ono jedno ze źródeł zakażenia

–  unikać podlewania wodą ze źródeł otwartych,

– woda powinna być odkażana przez filtry piaskowe, lub mikrofiltry, a następnie lampami UV

– zwalczać szkodniki i zapewnić właściwe warunki sanitarne w obiekcie (należy usuwać porażone rośliny, odkażać szklarnie między cyklami uprawy )

– powinno się stosować nowe substraty do każdej uprawy hydroponicznej

– w przypadku upraw glebowych, jeśli  używa się kompostów, to można stosować tylko te, które osiągnęły „pik” termiczny i dojrzewały w środowisku odseparowanym od świeżych resztek roślin.

Prowadzono badania (w 4 cyklu uprawy ogórków na tej samej macie wełny mineralnej)  nad wpływem bakterii Streptomyces griseoviridis i grzyba Trichoderma asperellum na zwalczanie kompleksu Pythium . Efektywność  ww mikroorganizmów była porównywalna z użyciem fungicydu Previcur 607 SL (propamokarb).

Fuzaryjne więdnięcie ogórka wywołane jest przez grzyba Fusarium oxysporum f.sp. cucumerinum w skali światowej  nie stanowi większego zagrożenia. Można skutecznie zapobiegać występowaniu tej choroby poprzez szczepienie roślin na podkładkach dyni figo listnej oraz zwalczanie szkodników (ziemiórki i brzegówki), które są wektorami różnych form specjalnych grzyba.



Objawami porażenia przez  Fusarium solani f.sp. cucurbitae jest  próchnienie podstawy łodygi i gnicie korzeni oraz  przebarwienie wiązek przewodzących. Patogen atakuje ogórki uprawiane w polu i pod osłonami, niezależnie od substratu. W uprawie dyni, kabaczka oraz papryki gatunek powoduje suchą zgnilizną owoców. Tempo zamierania roślin wydłuża się wraz z wiekiem zakażonej rośliny.

Fusarium oxysporum f.sp. cucumerinum powoduje przewężenia łodygi, które w późniejszym czasie pokryte jest biało-różowym nalotem grzybni z zarodnikami. Po raz pierwszy został odkryty w Grecji w latach 90. W Polsce występuje stosunkowo rzadko. Roślinami żywicielskimi są rośliny dyniowate . Do zamierania roślin dochodzi po około 3 tygodniach od zakażenia. Optymalna temperatura do rozwoju patogenu wynosi 17-18°C. Odmiany ogórka szklarniowego wykazują zróżnicowaną podatność na zachorowanie na tę chorobą.

Czarna zgnilizna korzeni dyniowatych (Phomopsis sclerotioides) – bardzo groźna choroba dla ogórków uprawianych na słomie i w ziemi,  prowadząca do stopniowego więdnięcia i zamierania roślin. Uszkodzenia roślin są największe przy temperaturze gleby 15-16°C. Grzyb zimuje w glebie w postaci czarnych mikrosklerocjów, które przeżywają przez wiele lat. Jest on jest bardzo trudny do zwalczania. Jedynie parowanie gleby zdaje egzamin, ponieważ  metoda chemiczna nie jest tak skuteczna – podsumował prelegent.

Zgnilizna twardzikowa (Sclerotinia sclerotiorum) od wielu lat stanowi poważny problem w uprawach ogórków. Nie da się jej zwalczyć tradycyjnym fungicydem i dlatego należy bezwzględnie zastosować integrowany system zwalczania . Przetrwalniki w formie sklerocjów przeżywają w glebie 7-12 lat, jednakże kiełkują na głębokości nie większej niż 8 cm. W związku z tym zaleca się wykonanie jesienią głęboką orkę. Obiekt powinien być intensywne wietrzony. Należy  nie dopuścić  do dostania się sklerocjów do gleby poprzez wczesne usuwanie porażonych roślin lub ich części oraz dokładne sprzątnięcie resztek roślin po zakończeniu uprawy. Na kilka tygodni przed sadzeniem można zastosować preparat Contans XX, który  zawiera w swoim składzie antagonistycznego grzyba Coniothyrium minitans.