Dalie „Pod Groblą” – rozmaitość odmian

Budowanie asortymentu do uprawy na kwiaty cięte

Jak informuje Joanna Różana-Minor, w produkcji ma 70-80 odmian dalii, które dobierane są pod kątem barw i kształtów kwiatostanów oraz preferencji rynku, plenności, trwałości kwiatów ciętych, a także ich przydatności do obrotu (wyróżniają się kreacje o stosunkowo niewielkich i mocno zbudowanych koszyczkach kwiatostanowych osadzonych na długich łodygach). Właścicielka gospodarstwa „Pod Groblą” stara się co roku wzbogacać ofertę o nowości i ciekawostki – ostatnio pozyskała na przykład odmiany ‘KA’s® Cinder Rose’, Odyssey czy Sandia Ruthje (wszystkie w tonacji różowej).

Gdy 5 lat temu pani Joanna rozpoczęła przygodę z daliami, pierwszą odmianą była Preference –bulwiaste korzenie pozyskano od mieszkanki Krasnego-Lasocic, czyli z sąsiedztwa. Następnie materiał wyjściowy różnych odmian sprowadzano z Holandii, która do dziś stanowi jedno z miejsc pozyskiwania niektórych partii bulw sadzonych i rozmnażanych „Pod Groblą”. Najważniejszym źródłem nowych lub nietuzinkowych odmian stała się jednak Szwecja. Tam co roku kolekcjonerka i pasjonatka dalii – która ma bezpośrednie kontakty i umowy licencyjne z hodowcami z różnych stron świata – organizuje giełdy odmian, cieszące się ogromną popularnością.

Wszystkie odmiany sprowadzone do Krasnego-Lasocic są na miejscu testowane w osobnym tunelu i dopiero na tej podstawie podejmuje się decyzję o rozmnażaniu bulw wybranych kreacji oraz kierowaniu ich do produkcji na kwiaty cięte. I tak, łącznie w uprawie „Pod Groblą” znajduje się, jak podaje pani Joanna, 150-160 odmian.

Duże i małe, pojedyncze i pełne

Odmiany dalii klasyfikowane są oficjalnie do dziesięciu grup, wśród których znajdują się m.in.:

• dalie anemonowe, o kwiatostanach pojedynczych z rozbudowanym środkiem (np. odmiana Totally Tangerine);

• dalie dekoracyjne (kwiatostan pełny, złożony wyłącznie z kwiatów języczkowatych, szerokich, nakładających się dachówkowato), które dzielą się na 4 podgrupy: ▪ olbrzymiokwiatowe, u których średnica kwiatostanu przekracza 25 cm), ▪ wielkokwiatowe – Ø 20-25 cm (np. Fleurel), ▪ średniokwiatowe – Ø 15-19 cm (np. Cafe au Lait, Labyrinth), ▪ drobnokwiatowe – Ø 10-14 cm (np. Karma Maarten Zwaan, Marionberry Milkshake, Mini Cafe au Lait, KA’s® Mocha Maya), ▪ miniaturowe – Ø poniżej 10 cm (np. Eveline, KA’s® Champagne, Peaches ‘n Cream);  

• dalie kuliste, u których kwiatostan zbudowany jest z krótkich, zwiniętych łyżeczkowo kwiatów języczkowatych, które tworzą niemal zamkniętą kulę (np. Linda’s Baby, Odyssey, Wizard of Oz);

• dalie pomponowe, u których kwiatostany są podobne jak u dalii kulistych, lecz bardziej spłaszczone i zwykle o średnicy poniżej 6 cm (np. Franz Kafka, Small World, White Aster);

• dalie kaktusowe, u których kwiaty języczkowate są silnie skręcone na całej długości i ostro zakończone (np. Preference);

• dalie półkaktusowe, u których kwiaty języczkowate są skręcone do 1/3 długości (np. Sandia Stargazer).

W gospodarstwie „Pod Groblą” w uprawie znajdują się odmiany z wszystkich ww. wymienionych oraz innych grup. W praktyce rynkowej nie operuje się jednak oficjalnymi nazwami grup, lecz traktuje się opisowo typy kwiatostanów („pompony” i „płatkowe”).

Z różnych stron świata

Odmiany dalii, które figurują w ofercie „farmy kwiatów” z Krasnego-Lasocic, pochodzą od różnych hodowców. W przypadku tych roślin, zwłaszcza w produkcji kwiatów ciętych, najbardziej liczą się kreacje zza oceanów – z USA i Australii – oraz z Holandii.

Z Ameryki wywodzą się na przykład odmiany z serii KA’s®, których hodowcą jest Kristine Albrecht. Stany Zjednoczone to również miejsce hodowli serii Sandia czy odmian Peaches ‘n Cream (jest w obrocie od 1993 r.) i Totally Tangerine (2008 r.).

Z kolei seria Hapet, do której należy ponad 60 odmian, ma rodowód australijski, podobnie jak seria Bracken. Z antypodów pochodzi też między innymi ‘Kelgai Ann’.

Hodowla niderlandzka może się natomiast pochwalić powszechnie znaną odmianą Cafe au Lait, którą wprowadzono na rynek w 1968 r. i która doczekała się szeregu mutantów (jak choćby Cafe au Lait Royal z 2020 r.). Z Holandii pochodzi też seria Karma, która pojawiła się w latach 90. XX w. i jest stale rozbudowywana – np. odmiana Karma Maarten Zwaan oferowana jest od 2001 r. Inne cenione kreacje hodowlane z Niderlandów to m.in. Franz Kafka czy Labyrinth.

Dalie białe i kolorowe

Jako że cięte kwiaty dalii wykorzystywane są często do dekoracji ślubnych, podstawowym kolorem w uprawie towarowej tych roślin jest biały.

Joanna Różana-Minor zwraca szczególną uwagę na odmianę White Onesta (dekoracyjna), która jest plenna i ma długie łodygi (cecha bardzo pożądana). Nowsza w asortymencie gospodarstwa „Pod Groblą” biała odmiana o kwiatostanach dekoracyjnych to Karma Maarten Zwaan. Wielkokwiatowe kreacje reprezentuje Fleurel, która cieszy się uznaniem wśród klientów, jednak jest mało wydajna i obrót jej kwiatami ciętymi stanowi wyzwanie, są też one mniej trwałe w wazonie. Pozostałe najważniejsze białe dalie, które wyszczególnia pani Joanna, to pomponowe (lub kuliste): Small World – z nieznanych ogrodniczce powodów w ubiegłym sezonie produkowała pędy płonne, co zmniejszyło zbiory; White Aster; Petra’s Wedding, a także dekoracyjna miniaturowa Eveline (z różowym przebarwieniem, gdy jest chłodno). Właścicielka farmy podkreśla zarazem: – Cały czas szukamy idealnej białej dalii.

Dodaje jednocześnie, że ze względu na preferencje odbiorców, potrzebna jest właściwie cała gama kolorów, ale – oprócz białego – wyróżnia odcienie różu, w tym „pudrowy róż”, który występuje u popularnej odmiany Wizard of Oz. Inne najważniejsze w tym sezonie „Pod Groblą” odmiany z kategorii „różowe” to np.: White Wizzard, Pink Silk, Sweet Nathalie, Marionberry Milkshake czy Isabel (ciemnoróżowa).

Cechą wielu odmian dalii jest przenikanie się kolorów w kwiatostanie lub dwubarwność – jak u przebojowej biało-różowej ‘Kelgai Ann’. Zwraca uwagę nietypowy kształt kwiatostanów, które mają przypominać „lilie wodne”. Joanna Różana-Minor mówi, że ta odmiana reprezentuje nowy trend na rynku dalii i jest poszukiwana na całym świecie. Specyfiką ‘Kelgai Ann’ jest również to, że kwiatostany  zamykają się na noc.

Modne i pożądane są też odmiany w barwie brzoskwiniowomorelowej, do których należą ‘Hapet Old Charm’ – również hit, ‘Labyrinth’, a także ‘Linda’s Baby‘, która jednak okazała się bardzo wrażliwa na wiosenne chłody. Wśród typowo pomarańczowych dalii znajduje się plenna, o długich pędach ‘Sylvia (Maarn)’, która ma różowy sport pod nazwą ‘Pink Sylvia‘ o mocnych pędach i trwałych kwiatach ciętych. Na uwagę zasługuje też pomarańczowo-biała ‘Peaches ‘n Cream‘ – opisywana jako jedna z najwcześniejszych i najplenniejszych odmian dalii. 

Fiolet reprezentuje powszechnie znana i lubiana odmiana Franz Kafka – także bardzo wydajna i o długich łodygach.

Do palety daliowych barw czerwień wnosi m.in. odmiana KA’s® Keltie Cherry, a bordo – ‘Ivanetti’ i ‘Dark Spirit’ (ta kreacja pozycjonowana jest wręcz jako „czarna”).

To tylko część odmian z oferty gospodarstwa „Pod Groblą” – zapewne w 2026 roku asortyment ten znowu zostanie urozmaicony.