Objawy chorobowe

Pierwsze objawy szarej pleśni widoczne są już wiosną. Niezdrewniałe wierzchołki pędów brunatnieją, zakrzywiają się i zamierają. Sprawca choroby przerasta w dół pędu. Szczególnie podatne są młode pędy uszkodzone przez mróz. Zainfekowane pędy zmieniają kolor na srebrzystoszary.

Porażone kwiaty brunatnieją i zasychają. Infekcje, które mają miejsce w okresie kwitnienia często pojawiają się dopiero w okresie dojrzewania owoców. Grzyb z zainfekowanych kwiatów przerasta do zawiązków owoców, co powoduje powstawanie suchych, brązowych nekrotycznych plam na ich powierzchni.

Najczęściej zmiany chorobowe obserwowane są na owocach dojrzałych, które gniją zarówno przed zbiorami, jak i w trakcie obrotu handlowego i przechowywania.

Objawy szarej pleśni na liściach występują rzadko. Widoczne są w postaci dużych, nekrotycznych, brunatnych plam. Silnie porażone liście zasychają i opadają.

W warunkach wysokiej wilgotności powietrza na wszystkich porażonych częściach roślin pojawia się biała, puszysta grzybnia oraz szary nalot zarodników konidialnych.

Warunki rozwoju patogenu

Grzyb B. cinerea zimuje w postaci grzybni i sklerocjów na porażonych pędach, resztkach roślinnych (np. opadłych owocach, chwastach), ściółce.  Na wiosnę tworzy liczne zarodniki konidialne, które zakażają zielone części pędów, kwiaty i owoce borówki. Rozwojowi choroby sprzyja wilgotna i ciepła pogoda (optymalna temperatura wynosi około 20°C).

Terminy lustracji i progi zagrożenia

Wiosną lustrację należy prowadzić pod kątem zamierania wierzchołków pędów. Sprawdza się liczbę porażonych pędów w 4 losowo wybranych próbach (po 25 pędów w każdej) w różnych częściach plantacji borówki. Porażenie pędów powyżej 5% stanowi zagrożenie dla rozwijających się kwiatów i wskazuje na konieczność zastosowania chemicznej ochrony w czasie kwitnienia.

Kolejną lustrację należy wykonać tuż po kwitnieniu, w celu określenia nasilenia zamierania kwiatostanów – w 4 losowo wybranych próbach (po 100 kwiatostanów w każdej) na krzewach rosnących w różnych częściach plantacji. Porażenie kwiatów powyżej 5% wskazuje na konieczność kontynuacji chemicznej ochrony w okresie wzrostu owoców.

W czasie zbioru należy ocenić nasilenie szarej pleśni na owocach licząc gnijące jagody w próbie 4 x 100 sztuk. Przy porażeniu powyżej 3% owoce nie nadają się do przechowywania, ponieważ istnieje ryzyko ujawnienia się infekcji ukrytej i gnicia owoców.

Profilaktyka i zwalczanie szarej pleśni

Chorobę można ograniczyć poprzez odpowiednie zabiegi agrotechniczne takie jak: wycinanie i niszczenie porażonych pędów (szczególnie wczesną wiosną), zapewnienie dobrego przewietrzania krzewów, stosowanie nawadniania kropelkowego, odchwaszczanie plantacji oraz szybkie schładzanie zebranych owoców.

Do ochrony borówki przed szarą pleśnią można zastosować preparaty biologiczne, np. Julietta (Saccharomyces cerevisiae szczep LAS02), Polyversum WP (Pythium oligandrum), Serenade ASO (Bacillus amyloliquefaciens szczep QST 713), Serifel (Bacillus amyloliquefaciens szczep MBI600).

Ochronę chemiczną należy rozpocząć na początku kwitnienia (gdy rozwiniętych jest 10% kwiatów) i kontynuować do zbioru co 7-10 dni, z zachowaniem okresu karencji. Fungicydy z poszczególnych grup chemicznych należy stosować przemiennie. Do ochrony borówki przed szarą pleśnią zarejestrowane są środki ochrony roślin zawierające:

– boskalid, piraklostrobina (np. Signum 33 WG);

– cyprodynil, fludioksonil (np. Switch 62,5 WG);

– fenheksamid (np. Teldor 500 SC);

– fluopyram, trifloksystrobina (np. Luna Sensation 500 SC);

– pirymetanil (np. Scala).