Podkładka odporna na ToBRFV nie zatrzyma wirusa. Zrobi to właściwa strategia.

Jan Barten z firmy Bayer wyjaśnia, co naprawdę chroni uprawę pomidora przed ToBRFV

Podkładki stały się ważnym tematem w dyskusji o ToBRFV. Producenci chcą ograniczyć ryzyko, dlatego odporność obecna w obu częściach rośliny szczepionej może brzmieć uspokajająco. Trzeba jednak odróżnić poczucie ochrony od potwierdzonej wartości agronomicznej. Kluczowe pytanie nie brzmi jedynie, czy podkładka ma odporność na ToBRFV. Ważniejsze jest to, jakie cechy podkładki pomagają roślinie prawidłowo funkcjonować i utrzymać wydajność przez cały sezon.

Zraz i podkładka pełnią różne role

Zraz tworzy pędy, liście oraz owoce. To właśnie w części nadziemnej pojawiają się objawy ToBRFV i to tam mają one największe znaczenie dla jakości oraz wartości handlowej plonu.

Podkładka odpowiada za system korzeniowy. Wspiera wigor i równowagę rośliny, pobieranie wody oraz składników pokarmowych, odporność na stres i zdolność do utrzymania produkcji przez cały cykl uprawowy. Obie części rośliny są ważne, ale ich zadania są odmienne.

„W oparciu o obecnie dostępne dane podkładka wspiera siłę i kondycję rośliny, natomiast główną ochronę przed ToBRFV zapewnia odporny zraz.”

Czy ToBRFV może zakażać roślinę przez korzenie?

Jak wyjaśnia Jan Barten, kilka publikacji naukowych wskazuje, że w normalnych warunkach uprawowych zakażenie tobamowirusami przez korzenie jest mało efektywne. System korzeniowy pomidora posiada bariery, które sprawiają, że taka droga infekcji jest bardzo mało prawdopodobna.

Aby ToBRFV zakaził roślinę przez korzenie, wirus musiałby kolejno:

1. zachować zdolność infekcyjną w glebie lub podłożu,
2. dotrzeć do otwartej rany w korzeniu,
3. pokonać miejscowe mechanizmy obronne korzenia,
4. rozpocząć namnażanie,
5. przemieścić się do kolejnych komórek,
6. uzyskać dostęp do ksylemu, czyli tkanek przewodzących wodę w roślinie.

Na podstawie obecnych danych naukowych infekcja przebiegająca od korzeni do części nadziemnej nie wydaje się główną drogą zakażenia w komercyjnych uprawach pod osłonami.

Co wykazały badania Bayera?

W doświadczeniu przeprowadzonym w niezależnym instytucie, w kontrolowanych warunkach, uszkodzono odsłonięte korzenie roślin rosnących w kostkach z wełny mineralnej i naniesiono na nie ToBRFV. Po sześciu tygodniach wirusa nie wykryto ani wewnątrz kostek, ani w górnych częściach roślin. Wyniki wskazują na bardzo ograniczone pobieranie wirusa i brak jego przemieszczania się z korzeni do części nadziemnej w badanych warunkach.

W kolejnych badaniach zestawiono różne poziomy odporności zrazów i podkładek w roślinach szczepionych. Po kontrolowanym zakażeniu liści rośliny z odpornym zrazem wykazywały znacznie mniej objawów na liściach i owocach, niezależnie od tego, czy były szczepione na podkładce odpornej, czy podatnej.

To samo badanie wskazało, że przy odpornym zrazie ToBRFV nie gromadził się w podatnej podkładce.

Więcej informacji o badaniach: Wirus ToBRFV i rola podkładki

Jak ToBRFV najczęściej rozprzestrzenia się w uprawie?

W komercyjnych warunkach produkcji dominującą drogą rozprzestrzeniania się ToBRFV jest transmisja mechaniczna przez nadziemne części roślin, między innymi podczas prac pielęgnacyjnych i zbioru.

W uprawach glebowych do zakażenia może dojść również wskutek rozpryskiwania wody lub cząstek gleby na liście, a także wtedy, gdy nadziemne części roślin dotykają podłoża. Dlatego higiena i dezynfekcja pozostają niezbędne. Odporność jest ważnym narzędziem, ale nie zastępuje konsekwentnego przestrzegania procedur sanitarnych w szklarni.

Czy producent potrzebuje podkładki odpornej na ToBRFV?

Na podstawie obecnie dostępnych danych odporność zraza wydaje się najważniejszym czynnikiem wpływającym na zachowanie rośliny szczepionej w warunkach presji ToBRFV. Aktualne badania sugerują, że sama odporność podkładki może wnosić ograniczoną dodatkową ochronę.

Podkładkę należy więc wybierać przede wszystkim pod kątem jej roli agronomicznej. Warto szukać sprawdzonego połączenia wigoru, długotrwałej wydajności, równowagi, siły systemu korzeniowego, wsparcia w warunkach stresowych oraz odpowiednich odporności na choroby odglebowe. Właściwy wybór zależy od zraza, systemu produkcji, długości cyklu, klimatu i lokalnych warunków uprawy.

Praktyczna strategia przeciwko ToBRFV

1. Zacznij od odpornego zraza

To zraz (odmiana) w największym stopniu decyduje o odporności oraz nasileniu objawów na liściach i owocach w roślinie szczepionej.

2. Utrzymuj rygorystyczną higienę

Ograniczaj ryzyko wniesienia wirusa oraz jego mechanicznego rozprzestrzeniania poprzez konsekwentną dezynfekcję i właściwą organizację prac przy roślinach.

3. Wybierz silną i trwałą podkładkę

Zbuduj solidną podstawę uprawy, która wspiera równowagę, odporność na stres i wydajność roślin przez cały sezon.

Najważniejszy wniosek

„Nie pozwól, aby jedna deklarowana cecha decydowała o wyborze podkładki. Skup się na kompletnej strategii uprawowej. Umieść odporność na ToBRFV tam, gdzie ma największe znaczenie, czyli w zrazie. Chroń szklarnię poprzez wysoki poziom higieny, a następnie dobierz podkładkę pod kątem siły, równowagi i trwałości, których potrzebuje uprawa.”

Podkładka odporna na ToBRFV sama nie zatrzyma wirusa. Największe znaczenie ma połączenie odpornego zraza, rygorystycznej higieny i podkładki właściwie dobranej do potrzeb konkretnej uprawy.

Więcej informacji : Podkładki De Ruiter

Ważna informacja

Badania nad ToBRFV są dynamicznie rozwijającą się dziedziną. Przedstawione rekomendacje odzwierciedlają aktualny stan wiedzy firmy Bayer, oparty na obecnie dostępnych danych. Producenci powinni śledzić nowe wyniki badań i odpowiednio dostosowywać swoje strategie. Lokalne warunki uprawy, presja patogenu oraz wymagania prawne różnią się w zależności od regionu.

* Przywołane wyniki uzyskano w określonych warunkach eksperymentalnych. Szczegółowe informacje znajdują się na stronie poświęconej badaniom nad podkładkami, wskazanej powyżej.

Zastrzeżenie prawne

Niniejszy artykuł został przekazany przez firmę Bayer i ma wyłącznie charakter ogólnoinformacyjny. Nie zastępuje profesjonalnego doradztwa agronomicznego odnoszącego się do konkretnych warunków uprawy. Firma Bayer nie ponosi odpowiedzialności za decyzje podjęte na podstawie tego artykułu.

Literatura

• Park W.M., Lee G.P., Ryu K.H., Park K.W. (1999). Transmission of Tobacco mosaic virus in recirculating hydroponic system. Scientia Horticulturae 79, 217–226.
• Koh S.H., Li H., Sivasithamparam K., Admiraal R., Jones M.G.K., Wylie S.J. (2018). Low root to root transmission of a tobamovirus, yellow tailflower mild mottle virus, and resilience of its virions. Plant Pathology 67, 651–659.
• Chuberre C., Plancot B., Driouich A., Moore J.P., Bandor M., Gügi B., Vicré M. (2018). Plant immunity is compartmentalized and specialized in roots. Frontiers in Plant Science 9, 1692.
• Valentine T.A., Roberts I.M., Oparka K.J. (2002). Inhibition of tobacco mosaic virus replication in lateral roots is dependent on an activated meristem-derived signal. Protoplasma 219, 184–196.
• Munzert K., Engelsdorf T. (2025). Plant cell wall structure and dynamics in plant-pathogen interactions and pathogen defence. Journal of Experimental Botany 76(2), 228–242.
• German L., Yeshvekar R., Benitez-Alfonso Y. (2023). Callose metabolism and the regulation of cell walls and plasmodesmata during plant mutualistic and pathogenic interactions. Plant, Cell & Environment 46, 391–404.
• Caldwell J. (1931). The physiology of virus diseases in plants: II Further studies on the movement of mosaic in the tomato plant. Annals of Applied Biology 18, 279–298.
• Caldwell J. (1934). The physiology of virus diseases in plants: V. The movement of the virus agent in tobacco and tomato. Annals of Applied Biology 21, 191–205.
• Kan J., Citovsky V. (2025). The roles of movement and coat proteins in the transport of tobamoviruses between plant cells. Frontiers in Plant Science 16:1580554.