Hortiterapia wspiera dobrostan i leczenie. Eksperci spotkali się w Poznaniu – IX konferencja na UPP.
Czym jest hortiterapia, jak odróżnić ją od zwykłego ogrodnictwa i w jaki sposób kontakt z roślinami może wspierać dobrostan człowieka? O tych zagadnieniach rozmawiali uczestnicy IX Konferencji Naukowo-Warsztatowej „Hortiterapia jako element wspomagający leczenie tradycyjne”, która zgromadziła 200 osób z całej Polski.
W wydarzeniu uczestniczyli zarówno naukowcy, jak i hortiterapeuci, ogrodnicy, architekci krajobrazu, nauczyciele, lekarze, terapeuci zajęciowi oraz miłośnicy roślin. Konferencja odbyła się 19 sierpnia 2026 r. na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu, pod patronatem honorowym Rektora UPP i Prezydenta Miasta Poznania.
Partnerami i sponsorami wydarzenia byli Poznański Oddział Polskiego Towarzystwa Nauk Ogrodniczych, Centrum Ogrodnicze Zielony Zakątek w Lubieszowie oraz Vitroflora. Organizatorem była Katedra Roślin Ozdobnych, Dendrologii i Sadownictwa UPP. Patronat medialny nad konferencją sprawował portal Pod Osłonami.
Brzoza i dalia – rośliny w hortiterapii
Konferencji towarzyszyły dwie rośliny – brzoza i dalia. Ich możliwości wykorzystania w hortiterapii przybliżyła prof. UPP dr hab. Agnieszka Krzymińska-Bródka.
Wybór tych gatunków nie był przypadkowy. Biel pni brzozy oraz wielu kwiatostanów dalii wpisuje się w kolor roku – Cloud Dancer, który według Instytutu Pantone ma m.in. wspierać skupienie i przynosić ulgę od przebodźcowania.
Czym hortiterapia różni się od ogrodnictwa?
Hortiterapia bywa utożsamiana z ogrodnictwem, jednak samo zajmowanie się roślinami nie oznacza jeszcze prowadzenia terapii ogrodniczej. O różnicach między tymi pojęciami mówiła dr Anna Gulczyńska z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Jednym z kluczowych elementów hortiterapii jest określenie celu terapeutycznego, któremu służą podejmowane działania z wykorzystaniem roślin.
Kontakt z naturą, uważność i dobrostan człowieka
O znaczeniu kontaktu z naturą mówił również Jacek Gawroński, reprezentujący Polskie Towarzystwo Kąpieli Leśnych i Terapii Leśnej. Zapoznał uczestników konferencji z najważniejszymi zasadami przebywania w lesie, które mogą sprzyjać dobrostanowi człowieka.
Hortiterapia, zarówno poprzez samo przebywanie w otoczeniu roślin, jak i podejmowanie działań z ich wykorzystaniem, stwarza również możliwości ćwiczenia uważności. Może ona wspierać m.in. wyciszenie i redukcję stresu.
Definicję uważności – jako rozmyślnego i pozbawionego osądzania zwrócenia uwagi na rzeczywistość chwili bieżącej – oraz jej znaczenie przybliżyła dr Aleksandra Gutkowska-Maciejuk z Uniwersytetu SWPS.
Z kolei dr Mariusz Zięba z tej samej uczelni przedstawił „słoneczne i mroczne zakamarki ogrodu”, podejmując temat biofilii i biofobii.
Hortiterapeuta musi także umieć się komunikować
Praca hortiterapeuty wymaga nie tylko wiedzy dotyczącej roślin i właściwego przygotowania zajęć. Istotne są również kompetencje związane z komunikacją i prezentowaniem treści uczestnikom terapii.
Praktycznych wskazówek dotyczących skutecznego komunikowania się i wystąpień udzieliła dr Urszula Kolasińska z WSB Merito.
Nasiona jako narzędzie terapii wielozmysłowej
Jednym z praktycznych tematów konferencji było wykorzystanie nasion w hortiterapii. O ich potencjale i wielozmysłowym oddziaływaniu mówiły dr Maria Ulczycka-Walorska z Głównego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa oraz dr hab. Anita Schroeter-Zakrzewska z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.
Nasiona mogą być interesującym materiałem wykorzystywanym podczas zajęć ze względu na różnorodność kształtów, wielkości, kolorów i faktur oraz możliwość wykonywania z ich udziałem rozmaitych aktywności.
Powstało Ogólnopolskie Stowarzyszenie Hortiterapeutyczne
Ważnym punktem tegorocznej konferencji była pierwsza prezentacja długo wyczekiwanego Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Hortiterapeutycznego. Prof. UPP dr hab. Agnieszka Krzymińska-Bródka otrzymała honorowe członkostwo Stowarzyszenia.
Powołanie ogólnopolskiej organizacji zrzeszającej osoby związane z hortiterapią jest również sygnałem dalszego rozwoju i profesjonalizacji tej dziedziny w Polsce.
Od teorii do praktyki – warsztaty z hortiterapii
Druga część konferencji miała charakter praktyczny. Uczestnicy wzięli udział w wybranych warsztatach prowadzonych przez nauczycieli i absolwentów Studiów Podyplomowych Hortiterapia.
Połączenie części naukowej z zajęciami warsztatowymi pozwoliło spojrzeć na hortiterapię zarówno od strony badań i podstaw teoretycznych, jak i praktycznych metod pracy z wykorzystaniem roślin.
