Mszyce, przędziorki, mączliki i wciornastki – jak dobrać skuteczną strategię ochrony w szklarniach i uprawach pod osłonami?

Monitoring to podstawa skutecznej ochrony

Podstawą każdego programu ochrony powinny być regularne lustracje, a szczególną uwagę należy zwracać na najmłodsze przyrosty roślin, spodnią stronę liści zwłaszcza na roślinach rosnących w pobliżu wejść, wietrzników i ciągów komunikacyjnych, a także na tych obszarach obiektu, w których wcześniej obserwowano wysoką presję szkodników. Wczesne wykrycie szkodników daje producentowi znacznie większą swobodę wyboru metody ochrony. Pozwala reagować miejscowo, skuteczniej wykorzystać organizmy pożyteczne i zastosować rozwiązania kontaktowe lub o fizycznym mechanizmie działania, zanim konieczne okaże się stosowanie preparatów konwencjonalnych.

Jakie preparaty warto zastosować w ochronie upraw pod osłonami?

Jednym z rozwiązań w ochronie upraw szklarniowych jest Neudosan – BIOracjonalny insektycyd kontaktowy, którego substancją czynną jest sól potasowa kwasów tłuszczowych 515 g/l (49,66%). Preparat na roślinie działa powierzchniowo, natomiast na szkodniki kontaktowo. Substancja czynna wykazuje fizyczny sposób działania, powodując m.in. uszkodzenia kutikuli oraz zaburzenia osmoregulacji i funkcjonowania układu oddechowego szkodników. Neudosan wykazuje działanie na jaja, stadia larwalne i osobniki dorosłe owadów oraz roztoczy. Preparat wpisuje się w programy integrowanej produkcji, rolnictwa ekologicznego i programy ukierunkowane na ograniczanie pozostałości, a także może stanowić uzupełnienie ochrony konwencjonalnej.

Neudosan nie ma karencji, może więc być stosowany zarówno bezpośrednio przed, jak i w trakcie zbiorów. Etykieta rejestracyjna dopuszcza zastosowanie tego insektycydu w uprawach m.in.:

– ogórka, pomidora, papryki, oberżyny oraz roślin ozdobnych i zielarskich w uprawie szklarniowej w zwalczaniu mszyc, przędziorków, mączlika szklarniowego,

– w uprawach warzyw kapustnych w szklarni w zwalczaniu mączlika szklarniowego

– wprawie sałaty w szklarni w  zwalczaniu mszyc i mączlika szklarniowego

– w uprawie maliny w polu, w szklarni oraz wysokich tunelach foliowych –w zwalczaniu wciornastków i przędziorków.

Ponieważ Neudosan wykazuje działanie kontaktowe, kluczowe jest dokładne pokrycie roślin cieczą użytkową. Dawka zależy od uprawy i jej wielkości, natomiast maksymalne/zalecane stężenie dla jednorazowego zastosowania wynosi 2,0% (2 l środka na 100 l wody). Zabiegi najlepiej wykonać wcześnie rano lub wieczorem przy niższej temperaturze powierza oraz wyższej wilgotności, należy również unikać twardej wody (powyżej 450 ppm). Jeżeli używana w gospodarstwie woda jest twarda zaleca zaleca się dodać niezakwaszający środek zmiękczający np. Dynex.

Eradicoat Max – fizyczne działanie przeciwko mączlikom i przędziorkom

W ochronie upraw przed przędziorkami i mączlikami warto uwzględnić preparat o działaniu kontaktowym Eradicoat Max, zawierający 476 g/l maltodekstryny. Substancja czynna wykazuje fizyczny mechanizm działania – po zetknięciu ze szkodnikiem zasycha i blokuje przetchlinki odpowiedzialne za wymianę gazową, prowadząc do uduszenia. Dodatkowo, dzięki wysokiemu potencjałowi osmotycznemu, przyczynia się do odwodnienia szkodnika.

W uprawach pomidora, papryki, ogórka, oberżyny, truskawki, sałaty oraz roślin ozdobnych w szklarniach o trwałej konstrukcji lub wysokich tunelach Eradicoat Max jest zarejestrowany przeciwko przędziorkom i mączlikom. Maksymalna/zalecana dawka wynosi 20 ml środka na 1 l wody, a zalecana ilość cieczy użytkowej – 200–3000 l/ha. W przypadku Eradicoat Max technika opryskiwania ma kluczowe znaczenie. Konieczne jest bardzo dobre pokrycie roślin, ze szczególnym uwzględnieniem spodniej strony liści. Najlepszej skuteczności sprzyja niska wilgotność powietrza i stosunkowo szybkie wysychanie cieczy po zabiegu. Etykieta zaleca wykonanie minimum dwóch zabiegów w odstępach co najmniej 3 dni i dopuszcza maksymalnie 20 zabiegów w sezonie wegetacyjnym. Karencja wynosi 1 dzień.

Pyranica 20 WP – wyspecjalizowane rozwiązanie przeciwko przędziorkom

Przy dużej presji przędziorków w uprawach szklarniowych warto również uwzględnić konwencjonalny akarycyd kontaktowy Pyranica 20 WP, zawierający tebufenpirad. Preparat skutecznie zwalcza wszystkie stadia rozwojowe przędziorków i może być stosowany w ochronie:

– pomidora, ogórka, oberżyny – w dawce 0,025% (25 g środka w 100 l wody)

– truskawki, roślin ozdobnych – w dawce 0,5 kg/ha

Etykieta dopuszcza maksymalnie jeden zabieg w sezonie wegetacyjnym, co ma szczególne znaczenie z punktu widzenia zarządzania odpornością.

Spruzit – dwa uzupełniające się mechanizmy działania

W ochronie upraw przed mszycami warto zastosować Spruzit Koncentrat na Szkodniki EC, zawierający pyretryny 4,59 g/l oraz olej rzepakowy 825,3 g/l. Preparat wykazuje działanie kontaktowe – pyretryny powodują szybki efekt paraliżujący natomiast olej rzepakowy działa fizycznie – tworząc na powierzchni ciała szkodnika film, który ogranicza wymianę gazową co prowadzi do uduszenia owadów oraz roztoczy.

Spruzit wyróżnia się szerokim zakresem zastosowania w uprawach pod osłonami m.in:

– pomidor – zwalczanie mszyc i przędziorków,

– rośliny ozdobne – zwalczanie mszyc, przędziorków, wciornastków, mączlików, wełnowców,

– rośliny zielarskie – zwalczanie mszyc

–  kalarepa i sałaty – zwalczanie mszyc i wybranych szkodników gryzących

Dawkowanie preparatu jest również uzależnione od chronionej uprawy, zwalczanego szkodnika, a w wielu zastosowaniach również od wysokości roślin. Zabiegi z wykorzystaniem preparatu Spruzit najlepiej przeprowadzić wieczorem oraz naprzemiennie z preparatami o różnych mechanizmach działania.

Teppeki 50 WG – układowe i translaminarne działanie przeciwko mszycom

Przy wysokiej presji mszyc warto zastosować konwencjonalny preparat Teppeki (flonikamid 500 g/kg). Preparat wykazuje działanie translaminarne i układowe, powodując zaburzenia w pobieraniu pokarmu przez szkodniki. W uprawach pod osłonami Teppeki ma rejestrację przeciwko mszycom w  uprawie pomidora, oberżyny i melona, zalecana dawka wynosi 0,08–0,16 kg/ha i jest uzależniona od wysokości roślin. Podobny schemat dawkowania obowiązuje w uprawach ogórka pod osłonami. W uprawie papryki pod osłonami maksymalna i zalecana dawka wynosi 0,12 kg/ha. Dla truskawek pod osłonami dawka wynosi 0,14 kg/ha, a etykieta przewiduje dwa zabiegi w odstępie co najmniej 7 dni. Etykieta rejestracyjna obejmuje również malinę, jeżynę, borówkę czarną, borówkę wysoką, porzeczkę czarną, czerwoną i białą oraz agrest uprawiane pod osłonami, również przeciwko mszycom, w dawce 0,14 kg/ha.

Jak zbudować praktyczny program ochrony?

Najbardziej racjonalna strategia ochrony rozpoczyna się od działań profilaktycznych oraz monitoringu. Dopóki liczebność danego szkodnika pozostaje niska, znacznie łatwiej utrzymać jego populację pod kontrolą i efektywnie wykorzystać organizmy pożyteczne. Dobór środków ochrony roślin powinien uwzględniać presję oraz rodzaj szkodnika. W programie warto wykorzystywać odmienne mechanizmy działania. Neudosan i Eradicoat Max wnoszą mechanizmy o charakterze fizycznym, Spruzit łączy fizyczne działanie oleju rzepakowego z działaniem pyretryn. Przy wysokiej presji mszyc do programu ochrony warto włączyć preparat Teppeki, natomiast przy silniejszej presji przędziorków – wyspecjalizowany akarycyd Pyranica. Prowadzenie ochrony z wykorzystaniem preparatów o odmiennych mechanizmach działania zapobiega zjawisku powstawania odporności szkodników ale również umożliwia dobór strategii ograniczającej pozostałości oraz zachowanie karencji, co jest niezwykle ważne w uprawach w których zbiory prowadzone są niemal codziennie. Przed wykonaniem każdego zabiegu w obiekcie, w którym prowadzona jest ochrona z wykorzystaniem organizmów pożytecznych, należy jednak zweryfikować wpływ środka na te organizmy oraz zaplanować termin ich ponownej introdukcji zgodnie z odpowiednimi zaleceniami.