Ochrona truskawki i jagodników wiosną – praktyczne zalecenia

W artykule znajdziesz informacje na temat kluczowych zasad wiosennej ochrony jagodników, ze szczególnym uwzględnieniem truskawki. Przedstawiamy znaczenie odpowiedniego terminu wykonywania zabiegów, wpływu temperatury, wilgotności oraz jakości cieczy roboczej na ich skuteczność. Duży nacisk kładziemy na monitoring plantacji jako podstawę podejmowania decyzji oraz odejście od schematów „kalendarzowych”. W materiale zaprezentowaliśmy także rolę rozwiązań biologicznych i mikrobiologicznych, czy preparaty wspierające życie glebowe, a także znaczenie regeneracji roślin po zimie. Omówione są również nawożenie, biostymulacja, zarządzanie wodą oraz ochrona przed stresem. 

Podstawy skutecznej ochrony roślin

Podczas spotkania branżowego dużo uwagi poświęcono wiosennej ochronie truskawki. Marcin Żabowski z Alpina Crop Solution zwrócił uwagę na podstawowy, choć często niedoceniany fakt: producent owoców jagodowych jest w dużym stopniu uzależniony od pogody i dostępności wody, dlatego swoje decyzje powinien opierać na rzetelnym monitoringu plantacji oraz warunków środowiskowych. Jak podkreślał, skuteczna ochrona roślin to nie tylko dobór odpowiedniego preparatu, ale przede wszystkim właściwy moment wykonania zabiegu.

Optymalne warunki do przeprowadzania zabiegów ochrony roślin mieszczą się w przedziale temperatur 12–20°C. W niższych temperaturach metabolizm roślin jest spowolniony, co ogranicza pobieranie i przemieszczanie substancji aktywnych. W efekcie nawet dobrze dobrany środek może nie zadziałać z oczekiwaną skutecznością. Z kolei przy zbyt wysokiej temperaturze ciecz robocza odparowuje zbyt szybko, zanim zdąży wniknąć do tkanek roślinnych. To nie tylko obniża efektywność zabiegu, ale również generuje niepotrzebne koszty.

Prelegent zwrócił również uwagę na znaczenie temperatury gleby. Korzenie zaczynają aktywnie funkcjonować już przy 3–4°C, co ma istotne znaczenie przy wczesnowiosennym nawożeniu i fertygacji. Zrozumienie momentu, w którym system korzeniowy rozpoczyna pracę, pozwala lepiej zaplanować pierwsze zabiegi stymulujące i dokarmiające.

Istotnym czynnikiem jest także wilgotność powietrza. Za idealną uznaje się wilgotność na poziomie około 60%. Przy niższych wartościach krople cieczy roboczej bardzo szybko wysychają – niekiedy jeszcze zanim dotrą do liścia czy innego organu rośliny. To pokazuje, jak duże znaczenie mają nie tylko temperatura, ale i mikroklimat w łanie.

Dlaczego monitoring jest niezbędny?

Jak podkreślał Marcin Żabowski, pozwala on odejść od wykonywania zabiegów „na kalendarz”. W praktyce nie ma sytuacji, w której szkodnik pojawia się równomiernie na całym polu w tym samym czasie. Często dokładna lustracja plantacji umożliwia wczesne wykrycie zagrożenia w konkretnym miejscu – tzw. spocie – i wykonanie zabiegu punktowego. Takie podejście ogranicza koszty, zmniejsza presję na środowisko i wpisuje się w zasady integrowanej ochrony roślin.

W kontekście monitoringu prelegent zwrócił uwagę na stosowanie odpowiednich narzędzi, w tym specjalistycznych pułapek. Przykładem są niebieskie pułapki lepowe wykorzystywane do odławiania wciornastków. Dobór właściwego typu pułapki do konkretnego szkodnika zwiększa skuteczność obserwacji i pozwala precyzyjnie określić moment przekroczenia progu zagrożenia.

Prelegent przypomniał również, że każdy środek ochrony roślin posiada określoną rejestrację i szczegółowe zalecenia zawarte w etykiecie. Dotyczą one nie tylko zakresu stosowania, ale również warunków aplikacji czy możliwości użycia adiuwantów. Przestrzeganie tych wytycznych jest kluczowe zarówno z punktu widzenia skuteczności, jak i bezpieczeństwa zabiegu.

Nowe brandy, te same substancje czynne

Alpina Crop Solution ma w swojej ofercie kilka rozwiązań wspierających producentów w precyzyjnym prowadzeniu plantacji, jednak – jak podkreślał Marcin Żabowski – nawet najlepszy produkt nie zastąpi właściwej diagnozy sytuacji w polu. Nowoczesna produkcja owoców jagodowych coraz wyraźniej opiera się na wiedzy, obserwacji i elastycznym reagowaniu na zmieniające się warunki pogodowe. Monitoring przestaje być dodatkiem, a staje się fundamentem racjonalnej i efektywnej ochrony roślin.

W gamie produktów polecanych na ten sezon przez M. Żabowskiego są te zawierające znane i sprawdzone substancje czynne, jak difenokonazol w produkcie DISSKO 250 EC, cyprodynil+fludioksonil w produkcie CYPROS 62,5 WG, boskalid+praklostrobina  w produkcie BOSKAL. W ochronie przed chwastami przydatna może być pendimetalina w herbicydzie PENALPINA 455 SC. Do ochrony przed szkodnikami M. Żabowski oferował deltametrynę pod nazwą DYNO 2,5 EC.

Regeneracja truskawki i ochrona wiosną 

Podczas spotkania w Michrowie Szymon Kamiński z firmy Bioagris zaprezentował szeroką paletę produktów znajdujących się w ofercie spółki, skierowanych do producentów truskawek, malin i innych upraw jagodowych. Program obejmuje zarówno rozwiązania wspierające regenerację roślin po zimie, ochronę przed stresem, poprawę jakości plonu, biologiczną ochronę, jak i budowanie żyzności biologicznej gleby.

Jednym z pierwszych omawianych produktów był Protector, rekomendowany jako skuteczny adiuwant poprawiający efektywność zabiegów. Preparat zwiększa przyczepność i równomierne pokrycie roślin cieczą roboczą, co przekłada się na lepsze wykorzystanie substancji aktywnych i większą skuteczność ochrony.

Drugim z adiuwantów w ofercie jest VaporGard, stosowany przede wszystkim w celu ograniczenia transpiracji i ochrony roślin w warunkach stresowych, takich jak silne nasłonecznienie czy okresowe niedobory wody. Produkt tworzy na powierzchni liści warstwę ograniczającą utratę wilgoci, wspierając rośliny w trudnych warunkach pogodowych.

Szczególne miejsce w programie zajmuje Polyversum WP – biologiczny preparat, o którym, jak podkreślał prelegent, należy myśleć odpowiednio wcześnie. W uprawie truskawki może być stosowany już w temperaturach od 0 do 8°C, bezpośrednio po ruszeniu wegetacji. Zaleca się wykonanie jednego lub dwóch zabiegów na początku sezonu, a następnie powrót z aplikacją w okresie dorastania i dojrzewania owoców. Wczesne zastosowanie produktu pozwala zbudować przewagę biologiczną w łanie i ograniczyć presję patogenów w dalszej części sezonu.

W kontekście regeneracji plantacji po zimie rekomendowano połączenie dwóch produktów startowych: Blackjak oraz Terrasorb Complex. Taka kombinacja jest polecana szczególnie w truskawce w okresie ruszenia wegetacji. Preparaty wspierają odbudowę systemu korzeniowego oraz pomagają roślinom przetrwać niekorzystne warunki termiczne i wilgotnościowe. Działanie to jest szczególnie istotne w sezonach, w których po zimie występują gwałtowne wahania temperatur lub okresowe przesuszenia gleby.

Dużo uwagi poświęcono rozwiązaniom ograniczającym skutki przymrozków. W doświadczeniach polowych dobre efekty przynosiło połączenie XStress z BioCal. Taka kombinacja wspiera rośliny w warunkach stresu niskotemperaturowego, a jednocześnie wpływa na poprawę jakości i trwałości owoców. XStress, jak podkreślał Sz. Kamiński, pozwala nie tylko na zwiększenie plonu, lecz także na utrzymanie wysokiej jakości pozbiorczej i wydłużenie shelf-life owoców.

BioCal rekomendowany jest szczególnie do stosowania w okresie kwitnienia. Może być używany rotacyjnie z innymi produktami, w tym nawozami wapniowo-borowymi. W okresie dorastania i dojrzewania owoców zalecane jest jego łączenie z XStress, co pozwala uzyskać efekt synergii – poprawę jędrności, trwałości oraz ograniczenie negatywnego wpływu stresów środowiskowych.

Fertygacja i mikoryzacja truskawki

Sz. Kamiński polecał również Terrasorb Radicular – produkt aminokwasowy przeznaczony do fertygacji, którego zadaniem jest stymulacja rozwoju systemu korzeniowego i poprawa kondycji roślin w okresach stresu. W obszarze wsparcia żywieniowego funkcjonuje seria produktów NH Delta, wpisująca się w program dokarmiania i poprawy metabolizmu roślin.

W programie fertygacyjnym zwrócono uwagę na adiuwant Slick. Produkt ten umożliwia zmniejszenie dawek wody przy zachowaniu odpowiedniego poziomu wilgotności gleby. Jego zadaniem jest stabilizowanie gospodarki wodnej – pomaga utrzymać wilgoć w glebie, a w przypadku jej nadmiaru sprzyja przemieszczeniu wody w głąb profilu glebowego. Dzięki temu system korzeniowy funkcjonuje w bardziej optymalnych warunkach, co przekłada się na lepsze pobieranie składników pokarmowych.

Istotnym elementem oferty Bioagris jest również program kompleksowej synergii mikrobiologicznej, oparty na trzech produktach: MycoTech Bio, TrichoTech Bio oraz BalansTech Bio. Każdy z nich pełni odrębną funkcję, jednak dopiero łączne zastosowanie buduje silny efekt w postaci wzmocnienia życia biologicznego gleby. Program ma na celu poprawę aktywności mikroorganizmów, zwiększenie dostępności składników pokarmowych oraz odbudowę równowagi mikrobiologicznej stanowiska.

Podkreślono także znaczenie szczepienia roślin mikoryzą w uprawie truskawki i maliny. Zaszczepienie systemu korzeniowego grzybami mikoryzowymi przyczynia się do lepszego pobierania wody i składników mineralnych, co w praktyce przekłada się na zwiększenie liczby owoców na roślinie i wyższe plonowanie.

Możliwości ochrony truskawki, także bioracjonalnej

Podczas spotkania Paweł Jesiotr zaprezentował szerokie portfolio produktów przeznaczonych do kompleksowej ochrony upraw jagodowych. Oferta obejmuje rozwiązania do zwalczania szkodników, w tym akarycydy i insektycydy, preparaty fungicydowe do ochrony przed chorobami grzybowymi oraz herbicydy do regulacji zachwaszczenia. Podkreślono znaczenie integrowanej ochrony roślin oraz konieczność dostosowywania programów ochrony do fazy rozwojowej roślin i aktualnej presji agrofagów.

Jednym z kluczowych produktów omówionych podczas prezentacji była Kenja – fungicyd zawierający izofetamid z grupy SDHI, czyli inhibitorów dehydrogenazy bursztynianowej. Do tej samej grupy należą m.in. Luna i Signum. Preparat wykazuje wysoką skuteczność w zwalczaniu szarej pleśni (Botrytis cinerea), która jest jednym z najpoważniejszych zagrożeń w uprawie truskawki oraz innych roślin jagodowych. Kenja jest szczególnie polecana do stosowania w okresie kwitnienia, czyli w kluczowym momencie infekcji. Może być wykorzystywana zarówno zapobiegawczo, jak i interwencyjnie. Istotną zaletą preparatu jest możliwość stosowania go także w trakcie zbiorów, co wynika z krótkiego okresu karencji. Dzięki przynależności do grupy SDHI stanowi również ważny element strategii antyodpornościowej, o ile stosowana jest w rotacji z preparatami o odmiennym mechanizmie działania.

Podczas spotkania zapowiedziano również nowy produkt – Problad. Jest to biologiczny fungicyd oparty na naturalnym białku BLAD (fragment białka pozyskiwanego z kiełkujących nasion łubinu białego). Obecnie posiada on rejestrację w uprawach szklarniowych, jednak w najbliższym czasie planowane jest rozszerzenie zakresu stosowania o plantacje polowe oraz inne uprawy, w tym warzywa. Preparat wpisuje się w trend poszukiwania skutecznych, a jednocześnie bezpiecznych dla środowiska rozwiązań, które mogą być stosowane zarówno w produkcji pod osłonami, jak i w intensywnych uprawach polowych.

Zwalczanie szkodników i biostymulacja truskawki

W 2025 roku zarejestrowano także nowy insektycyd – Neudosan, który ma wspomóc producentów w zwalczaniu najważniejszych szkodników. Preparat posiada szeroką rejestrację obejmującą zwalczanie mszyc, mączlików, wciornastków oraz przędziorków. Choć nie ma obecnie rejestracji w truskawce, może być stosowany w innych uprawach jagodowych, takich jak malina czy borówka. P. Jesiotr zwrócił uwagę, że dla uzyskania najlepszych efektów zabieg powinien być wykonywany wieczorem lub wcześnie rano, aby preparat jak najdłużej pozostawał na roślinie i nie ulegał szybkiemu odparowaniu. Istotnym elementem skutecznej ochrony jest również odpowiednie przygotowanie cieczy roboczej. Zalecane jest stosowanie kondycjonerów wody, które poprawiają jej parametry i zwiększają efektywność działania środków ochrony roślin. W tym kontekście rekomendowany jest testowany produkt Dynex, który umożliwia zmiękczenie wody, a tym samym poprawę skuteczności zabiegu. Lepsze wykorzystanie substancji aktywnej pozwala w praktyce na obniżenie dawki insektycydu, co przekłada się na redukcję kosztów ochrony plantacji.

Paweł Jesiotr zapowiedział także nowość – C-Bio Grow – biostymulator roślinny oparty na naturalnych ekstraktach z alg morskich Ascophyllum nodosum, który wspiera wzrost, odporność i rozwój upraw, jednocześnie pomagając roślinom lepiej radzić sobie ze stresem środowiskowym. Produkt powstaje w wyniku zimnej ekstrakcji alg morskich, co pozwala zachować naturalne metabolity i fitohormony, takie jak auksyny, cytokininy, gibereliny, mannitol czy polifenole. Dzięki temu C-Bio Grow działa jako naturalny stymulator fizjologii roślin, poprawiając ich wzrost wegetatywny, ukorzenienie i aktywność fotosyntetyczną.

Zalecenia dotyczące nawożenia przedstawione zostaną w osobnym artykule

FAQ – najczęstsze pytania producentów

1. Kiedy rozpocząć ochronę truskawek po zimie?

Najlepiej zaraz po ruszeniu wegetacji, gdy rośliny zaczynają aktywnie rosnąć. W tym momencie można stosować pierwsze zabiegi biologiczne, np. Polyversum.

2. Czy warto wykonywać zabiegi „na kalendarz”?

Nie. Nowoczesna ochrona opiera się na monitoringu plantacji i obserwacji warunków pogodowych, a nie na sztywnych terminach.

3. Dlaczego temperatura ma tak duże znaczenie przy zabiegach?

W niskich temperaturach rośliny słabo pobierają substancje aktywne, a w wysokich ciecz robocza szybko odparowuje – obie sytuacje obniżają skuteczność zabiegów.

4. Jaką rolę pełnią mikroorganizmy w uprawie truskawek?

Poprawiają pobieranie składników pokarmowych, wspierają rozwój korzeni i ograniczają rozwój patogenów, co przekłada się na wyższy plon.

5. Jak ograniczyć stres roślin na początku sezonu?

Poprzez zastosowanie biostymulatorów, kwasów humusowych, aminokwasów oraz stabilizację warunków wodnych w glebie.