Odporne odmiany ogórka i pomidora z hodowli Rijk Zwaan
Wirusy stanowią coraz większe wyzwanie w nowoczesnej uprawie ogórka pod osłonami. W ostatnim czasie szczególnie groźny jest wirus żółtaczki dyniowatych przenoszony przez mszyce, czyli CABYV (Cucurbit aphid-borne yellows virus). Może on znacznie ograniczać plon i jakość produkcji. Kluczem do skutecznej ochrony jest profilaktyka, dobór odpowiednich odmian (w RZ są już odmiany ogórków długich ze średnią IR odpornością na wirusa CABYV np. Bluesummer RZ czy Bluescore RZ) oraz precyzyjne zarządzanie uprawą. Również w produkcji pomidora zwraca się uwagę na odmiany spełniające wymagania konsumentów i cechujące się odpornością na chorony, również te, powodowane przez wirusy – zwłaszcza na ToBRFV (Tomato Brown Rugose Fruit Virus, czyli wirus brunatnej wyboistości owoców pomidora). Taką odmianą pomidora jest Teganuma RZ. Firma Rijk Zwaan swoje propozycje odmianowe zaprezentowała w Kościelnej Wsi koło Kalisza. Zapraszam do zapoznania się z relacją i zdjęciami z tego spotkania.
W artykule wyjaśniamy:
– jakie znaczenie w uprawie ogórka ma wirus żółtaczki dyniowatych przenoszony przez mszyce (CABYV),
– w jaki sposób dochodzi do jego rozprzestrzeniania,
– dlaczego kontrola mszyc jest kluczowa w ograniczaniu infekcji,
– jakie objawy mogą wskazywać na obecność wirusa,
– zalety nowych odmian ogórka do uprawy w systemie wysokiego drutu,
– charakterystyka nowych odmian pomidora.
Wirusy ogórka – jak im zapobiegać?
W uprawach ogórka w ostatnim czasie jednym z zagrożeń jest wirus żółtaczki dyniowatych (CABYV), który rozprzestrzeniany jest głównie przez mszyce, zwłaszcza przez mszycę ogórkową (Aphis gossypii), ale także przez mszycę brzoskwiniową (Myzus persicae). Charakterystyczną cechą tego patogenu jest brak przenoszenia mechanicznego czy przez nasiona. Oznacza to, że kluczowe znaczenie w jego ograniczaniu ma kontrola wektorów – czyi przenoszących go szkodników.
Objawy porażenia roślin często przypominają niedobory pokarmowe – chlorozy i przebarwienia liści, zaczynające się od starszych partii roślin. Choroba wpływa na plon poprzez ograniczenie wzrostu i zwiększone zrzucanie zawiązków. W praktyce skuteczna ochrona opiera się przede wszystkim na prewencji – ograniczeniu nalotu mszyc poprzez stosowanie siatek, monitoring oraz szybką reakcję na pierwsze ogniska tych szkodników.
Drugi patogen to wirus CGMMV (Cucumber Green Mottle Mosaic Virus). Patogen ten przenosi się głównie mechanicznie – poprzez narzędzia, ręce pracowników, kontakt roślin oraz skażone elementy infrastruktury. Może być obecny w nasionach. Objawy obejmują mozaikowatość liści, deformacje, zahamowanie wzrostu oraz pogorszenie jakości owoców, które mogą wykazywać przebarwienia i nierównomierne wykształcenie. CGMMV jest szczególnie niebezpieczny ze względu na dużą trwałość w środowisku i łatwość rozprzestrzeniania się w intensywnych systemach produkcji. W praktyce kluczowe znaczenie ma profilaktyka, obejmująca rygorystyczną higienę uprawy, dezynfekcję narzędzi i powierzchni, stosowanie zdrowego materiału nasadzeniowego oraz wprowadzanie odmian o wysokiej HR podwyższonej odporności.
Standard do szklarni – uprawa ogórka w systemie wysokiego drutu (high wire)
Wojciech Wasiak z firmy Rijk Zwaan zaprezentował w szklarni odmianę ogórka Mestana F1. Należy ona do grupy nowoczesnych odmian szklarniowych przeznaczonych do intensywnej produkcji towarowej. Charakteryzuje się bardzo wysokim i stabilnym plonowaniem, a także dobrym zawiązywaniem owoców nawet przy mniej sprzyjających warunkach uprawy. Rośliny cechuje silny wzrost oraz dobrze rozwinięty system korzeniowy. To pozwala na efektywne wykorzystanie składników pokarmowych i utrzymanie wysokiej kondycji roślin przez cały okres produkcji.
Owoce odmiany Mestana F1 o długości od 18 do 25 cm są proste i cylindryczne. Wyróżniają się bardzo dobrym wyrównaniem oraz atrakcyjną, ciemnozieloną barwą. Mają wysoką jakość handlową oraz dobrą trwałość. Odmiana ta cieszy się dużym zainteresowaniem wśród producentów nastawionych na zaopatrzenie rynku świeżych warzyw. Dodatkowym atutem jest wczesność, która umożliwia szybkie rozpoczęcie zbiorów i uzyskanie korzystniejszych cen na początku sezonu.
Mestana F1 wykazuje również dobrą zdrowotność oraz tolerancję na najczęściej występujące choroby ogórka szklarniowego, co przekłada się na mniejsze ryzyko strat i stabilność produkcji. Najlepiej sprawdza się w uprawach pod osłonami, gdzie możliwe jest zapewnienie optymalnych warunków klimatycznych oraz odpowiedniego poziomu nawożenia.
Nowe, odporne odmiany ogórka
W odpowiedzi na rosnącą presję wirusów coraz większego znaczenia nabierają nowoczesne odmiany ogórka o podwyższonej odporności na choroby. Przykładem jest nowa linia hodowlana firmy Rijk Zwaan, a w niej m.in. ogórek pod numerem 20MD822. Jako pierwszy w segmencie ogórków midi tej firmy wykazuje wysoką odporność (HR) na wirus zielonej CGMMV. Odmiany te są przeznaczone do różnych systemów uprawy (w systemie wysokiego drutu lub „na parasol”, z doświetlaniem lub bez). W hodowli ogórków w firmie Rijk Zwaan dużą uwagę zwraca się na plenność, jakość owoców, wczesność oraz ograniczoną pracochłonność uprawy. Nowe genotypy, szczególnie z segmentu ogórków midi i mini, łączą stabilność produkcji z tolerancją na stresy oraz lepszym dostosowaniem do warunków tunelowych.
Nowy pomidor – Teganuma
Nowoczesne odmiany pomidora muszą łączyć wysoką jakość handlową z powtarzalnością plonowania oraz odpornością na stresowe warunki uprawy. Nową propozycję firmy Rijk Zwaan pokazał Krzysztof Banaszak.
Odmiana Teganuma RZ F1 to nowoczesny pomidor malinowy typu mięsistego do intensywnej uprawy pod osłonami. Charakteryzuje się bardzo dobrym wyrównaniem owoców oraz atrakcyjnym, jednolitym wybarwieniem typowym dla segmentu malinowego. Owoce osiągają średnią masę w przedziale około 220–300 g, są jędrne. Jednocześnie zachowują wysokie walory smakowe, co czyni je atrakcyjnymi zarówno dla sieci handlowych, jak i wymagających konsumentów.
Rośliny pomidora Teganuma są umiarkowanie silne, dobrze zbalansowane pod względem cech generatywnych i wegetatywnych, co ułatwia prowadzenie uprawy i sprzyja stabilnemu plonowaniu. Odmiana wyróżnia się równomiernym zawiązywaniem owoców, również na wyższych gronach, co przekłada się na wysoką powtarzalność produkcji. Istotnym atutem jest także brak tendencji do powstawania blizn czy deformacji owoców. Kolejny to dobra trwałość pozbiorcza (shelf life), co ma duże znaczenie w łańcuchu dostaw.
Dodatkowo pomidor Teganuma RZ F1 wykazuje tolerancję na okresowe niedobory światła oraz ograniczoną podatność na problemy fizjologiczne, jak sucha zgnilizna wierzchołków owoców (BER). Dzięki temu odmiana dobrze sprawdza się w warunkach zmiennej pogody i w produkcji całosezonowej. Oferuje producentom połączenie wysokiej jakości, stabilności i bezpieczeństwa uprawy.
