Pod Groblą kwitną dalie – wiele odmian, kolorów, kształtów (cz. I)

Kwiaty w sadowniczym zagłębiu

Gospodarstwo, które pani Joanna nazywa „farmą kwiatów”, powstało na polu rodziców właścicielki. Jak wielu mieszkańców tego sadowniczego rejonu Sądecczyzny, zajmowali się oni w przeszłości produkcją owoców. Zmieniająca się wraz z upływem czasu koniunktura doprowadziła jednak do rezygnacji z upraw sadowniczych. I tak na terenie byłej plantacji porzeczek, a następnie malin oraz ekologicznego sadu jabłoniowego, znalazło się miejsce dla roślin ozdobnych.

Joanna Różana-Minor, z wykształcenia architekt, początkowo pracowała w swoim zawodzie, poza ojcowizną. Parę lat temu wróciła jednak do korzeni i – z pomocą męża Jakuba (który jest mgr. Inżynierii Środowiska, ale fach ogrodniczy ma w genach), a także rodziców – rozpoczęła kwiaciarski biznes.

Początkowo postawiła na lawendę wąskolistną, zaczynając od posadzenia kilku rzędów roślin, z przeznaczeniem na kwiaty cięte.

Asortyment uzupełniała o inne sezonowe rośliny ozdobne, takie jak np. celozje, groszek pachnący (Lathyrus odoratus), floks Drummonda (Phlox drummondii), aby wydłużyć sezon sprzedaży kwiatów.

Uprawy prowadzone były wówczas tylko na zewnątrz.

Dwa lata temu J. J. Minorowie stali się właścicielami pola „pod groblą” i zaczęli intensywniej inwestować w niezbędną infrastrukturę.

Dalie to jest to      

Na podstawie informacji płynących z naszego (regionalnego) rynku, na którym brakowało ciętych kwiatów dalii, J. J. Minorowie rozpoczęli przygodę z tymi roślinami. Trwa ona do dziś i okazała się trafionym pomysłem. Jak mówi pani Joanna, dalie stały się jej prawdziwą pasją. – Praca jest ciężka, ale daje dużą satysfakcję – podkreśla.

Dalie pozwalają jednocześnie z roku na rok rozwijać gospodarstwo, czyli są ekonomicznie uzasadnionym, perspektywicznym wyborem.

Aby jednak działalność była w pełni opłacalna, produkcję kwiatów ciętych dalii uzupełniają inne gatunki – „letnie” jednoroczne, a także jaskry – oraz internetowa sprzedaż bulw dalii rozmnażanych „Pod Groblą”, we własnym zakresie (odmiany, które nie są prawnie chronione; materiał zaopatrzony w paszporty roślin).

W polu i pod osłonami

Część upraw znajduje się obecnie pod osłonami – w 2025 r. były to trzy tunele. Od 2023 r. główna produkcja kwiatów dalii odbywała się w dwunawowym tunelu Hygrove o wymiarach 15 x 75 m. W pobliżu państwo Minorowie postawili własnym sumptem niewielkie tunele – o powierzchni 375 m² (w nim m.in. testowano sprowadzane odmiany) oraz 104 m² („techniczny”).

Najnowszą inwestycją są dwa obiekty Farmera, które firma ta postawiła we wrześniu br. Pierwszy to tunel foliowy 7 x 20 m ECO – z bezbarwną folią „pompowaną” (będzie on okresowo podgrzewany), ścianami z poliwęglanu i wietrznikami klapowymi na czołach. Drugi, sezonowy to blok foliowy lekki 6-nawowy o wymiarach naw 9 x 75 m, zagęszczonym rozstawie pałąków (2,2 m), z rynną deszczową pomiędzy nawami, pokryty folią z wysokim poziomem przepuszczalności oraz rozproszenia światła.

Infrastrukturę, która była niezbędna do prowadzenia profesjonalnej produkcji pod osłonami, stanowią też m.in. studnia, pompa i zbiornik na wodę (o pojemności 500 tys. l).

Areał zagonów polowych z daliami to obecnie około pół hektara.

Produkcja kwiatów dalii

Sadzenie bulwiastych korzeni dalii – wykopanych jesienią i przechowanych w drewnianych skrzynkach w chłodnym pomieszczeniu, które jest zabezpieczone przed mrozem – rozpoczyna się pod osłonami na przełomie marca i kwietnia, natomiast w polu trochę później (zwykle do połowy kwietnia). Kolejne partie bulw dosadzane są etapami (do końca maja) – gdy zwolni się tunel, w którym wczesną wiosną uprawiane są jaskry – aby wydłużyć okres dostaw kwiatów dalii na rynek.

Wcześniej zagony z macierzystą glebą są odkażane środkiem Agro ECA (z firmy Agro Smart Lab), podłoże uprawione jest mechanicznie i wzbogacone o granulowany obornik bydlęcy oraz nawozy mineralne.

Okresowo wiosną uprawy okrywane są agrowłókniną, która osłania przed niską temperaturą i przyspiesza wzrost i rozwój roślin.

Dalie wymagają podpór, dlatego zakłada się „chryzantemowe” siatki wspierające, kupowane w firmie Royal Brinkman.

W trakcie uprawy dokarmia się rośliny roztworami nawozów mineralnych drogą fertygacji. Stosuje się produkty z serii Peters Professional, w tym Blossom Booster, a także z serii Kristalon.

Zbiory kwiatów trwają od końca maja/początku czerwca do października, kiedy to wykopuje się bulwy, nieodporne na mróz. W tym roku, z zimną wiosną i opóźnioną wegetacją, pierwsze dalie zostały ścięte 10 VI. Używa się sekatorów, które regularnie są odkażane środkiem Agro ECA zawierającym kwas podchlorawy, aby uniknąć przenoszenia patogenów na narzędziach. Najkorzystniejsze stadium do cięcia to u większości odmian niecałkowicie rozwinięty kwiatostan („półpączek”). Kwiaty są następnie wstawiane do wody z dodatkiem 2-procentowego preparatu Agro ECA, co zapobiega rozwojowi bakterii i przedłuża trwałość kwiatów ciętych.

…i sprzedaż

Handel kwiatami dalii odbywa się na dwóch giełdach – w Krakowie i Tychach – gdzie towar z farmy „Pod Groblą” jest poszukiwany. – Klienci kupują nasze dalie, bo potrzebne im są kwiaty, które na pewno będą wystarczająco trwałe, a nie „na jeden dzień” – mówi właścicielka. Liczy się też szeroki wybór oferowanych odmian (w sumie jest ich w produkcji 70-80), wśród których są najbardziej pożądane hity.

W gospodarstwie z Krasnych-Lasocic zaopatruje się też bezpośrednio lokalna hurtownia kwiatów ciętych, ponadto przyjeżdżają na miejsce właściciele kwiaciarń, florystki, a także prywatni odbiorcy detaliczni.

Kontrola zdrowotności i ochrona roślin

Choroby

Stan plantacji zależy w pierwszym rzędzie od zdrowotności bulwiastych korzeni. Podstawową zasadą jest więc korzystanie ze zdrowego materiału wyjściowego, który sprowadza się do gospodarstwa. Szczególnie niebezpiecznymi patogenami są bakterie Rhizobium radiobacter (syn. Agrobacterium tumefaciens) – powoduje chorobę zwaną guzowatością korzeni, czyli powstawanie narośli na bulwach dalii, oraz Rhodococcus fascians (syn. Corynebacterium fascians) – daje objawy na częściach nadziemnych (zniekształcenia), a także na karpach korzeniowych. Uprawiane na kwiaty cięte dalie, które rozmnaża się wyłącznie wegetatywnie, są również narażone na szereg chorób wirusowych, grzybowych i grzybopodobnych, przenoszonych z materiałem wyjściowym.

Jeśli chodzi o zapobieganie chorobom bakteryjnym i grzybowym w kolejnych latach użytkowania bulw w gospodarstwie ogrodniczym, kluczowe znaczenie ma właściwe postępowanie z tymi organami po wykopaniu, w tym dobre osuszenie przed zimowym przechowywaniem.

Do dezynfekcji bulw, obowiązkowej na etapie ich dzielenia, ale praktykowanej także przed sadzeniem materiału na zagonach produkcyjnych, stosuje się w farmie „Pod Groblą” preparat Agro ECA (5%).

Już w trakcie wegetacji podlewa się rośliny – przez system nawadniania – roztworem biologicznego preparatu Trichofit z firmy Biofeld, który zawiera szczepy pożytecznych grzybów z rodzaju Trichoderma o właściwościach antagonistycznych wobec patogenów. Ten zapobiegawczy zabieg przeprowadza się w okresie, w którym dalie zaczynają kwitnąć (jednocześnie tworzyć bulwy przybyszowe), a następnie powtarza go – państwo Minorowie oceniają długość działania danej partii preparatu w ich warunkach na mniej więcej miesiąc.

Z chorób występujących na plantacji dalii i porażających nadziemne części roślin, powszechne są m.in. mączniaki – prawdziwy (zwalcza się go  środkiem Nimrod 250 EC) oraz rzekomy.

Szkodniki 

W ochronie roślin przed szkodnikami dalii pod osłonami również wdrożone zostały metody biologiczne i monitoring (żółte i niebieskie tablice lepowe oraz lustracje plantacji).

Gospodarstwo „Pod Groblą” korzysta z preparatów Biobestu i doradztwa tej firmy – jej specjalista Krzysztof Kowal regularnie przyjeżdża tam w sezonie produkcyjnym i na bieżąco ocenia sytuację, precyzuje zalecenia. Zwalcza się przede wszystkim przędziorki. W tym celu używane są drapieżne roztocza – dobroczynek szklarniowy (Phytoseiulus persimilis) i Amblyseius californicus.

Problemem stały się również wciornastki, które skutecznie zwalczono biologicznie za pomocą pluskwiaka z rodzaju Orius i roztocza Amblyseius swirskii.

Na daliach – niektórych odmianach – w tunelu pojawiły się też mszyce, do których zwalczania pani Joanna wykorzystywała biedronki zebrane w polu. Skutecznym preparatem okazał się KoloradoControl (z firmy Biofeld). Zawarte w nim bakterie z rodzaju Bacillus oraz specyficzne naturalne substancje stwarzają szkodnikom niekorzystne warunki dla rozwoju na roślinach, zaburzają procesy życiowe tych owadów.

 

O odmianach dalii uprawianych w gospodarstwie „Pod Groblą” – w kolejnym odcinku