Pierwsze oficjalne wykrycia ToBRFV w Korei Południowej

Wirus brunatnej wyboistości owoców pomidora (Tomato brown rugose fruit virus, ToBRFV) został po raz pierwszy oficjalnie wykryty w koreańskich gospodarstwach 20 października 2026 r. w Gimje, w prowincji Jeolla Północna. Kolejne przypadki potwierdzono 26 października w Buyeo i 27 października w Nonsan, w prowincji Chungcheong Południowy.

Jak poinformowała koreańska Administracja Rozwoju Obszarów Wiejskich (Rural Development Administration – RDA), według stanu na 9 listopada zakażenia potwierdzono w 39 gospodarstwach produkujących pomidory. Ogniska znajdowały się w prowincjach Chungcheong Południowy, Jeolla Północna i Gyeongsang Południowy oraz na obszarze miasta Busan. W komunikacie z 12 listopada RDA ponownie podała liczbę 39 zakażonych gospodarstw. Doniesienia władz regionalnych oraz nieoficjalne źródła wskazywały jednak, że skala problemu może być znacznie większa. Potwierdziło się to w 15 listopada koreańskie media powołując się na RDA informowały już o 117 zakażonych wirusem ToBRFV gospodarstwach.

Koreańskie władze zdecydowały o urzędowym zwalczaniu ToBRFV

Po posiedzeniu komisji ds. monitorowania i zwalczania organizmów szkodliwych roślin, zorganizowanym przez RDA 9 listopada 2026 r. RDA, podjęto decyzję o uruchomieniu urzędowych działań mających ograniczyć rozprzestrzenianie się ToBRFV.

W zakażonych obiektach zalecono całkowite usunięcie roślin, produktów i podłoży uprawowych. Materiały te mają zostać szczelnie zabezpieczone i spalone. Obowiązkowa jest również dezynfekcja wnętrza oraz otoczenia zakażonych obiektów. Wprowadzono ograniczenia dotyczące przemieszczania roślin, narzędzi i opakowań transportowych. Kontrolowany ma być również dostęp pracowników do zakażonych obiektów.

Działania dotyczą poszczególnych obiektów uprawowych, w których potwierdzono występowanie wirusa, a nie wszystkich szklarni należących do danego gospodarstwa.

Kiedy będzie można ponownie posadzić pomidory?

W gospodarstwach prowadzących uprawę w glebie badania kontrolne mają być wykonywane po czterech tygodniach od zakończenia dezynfekcji. W obiektach z uprawą hydroponiczną przewidziano krótszy okres – dwa tygodnie. Jeżeli w uprawie hydroponicznej wirus zostanie ponownie wykryty, konieczne będzie powtórzenie dezynfekcji i wykonanie kolejnego badania po tygodniu. Ponowne sadzenie pomidorów będzie możliwe dopiero po uzyskaniu wyników stwierdzających brak ToBRFV w badanym materiale.

Gospodarstwa, w których stwierdzono zakażenie, mają pozostawać pod nadzorem przez trzy lata. Władze zapowiedziały również pomoc finansową obejmującą koszty działań fitosanitarnych i ponownego zakładania upraw. Szczegółowe zasady wsparcia mają zostać ustalone w listopadzie.

Trwa dochodzenie epidemiologiczne – skąd ToBRFV w Korei?

Korea Południowa stosowała wcześniej środki fitosanitarne dotyczące ToBRFV, w tym wymagania związane z kontrolą importowanego materiału nasiennego. Mimo to wirus został wykryty w krajowych uprawach. RDA zapowiedziała przeprowadzenie dochodzenia epidemiologicznego we współpracy z koreańskimi służbami kwarantanny roślin. Badaniami mają zostać objęte zakażone gospodarstwa oraz powiązane z nimi firmy produkujące rozsadę. Na obecnym etapie nie przedstawiono wyników pozwalających jednoznacznie ustalić drogę wprowadzenia wirusa do kraju ani powiązania między poszczególnymi ogniskami.

Czy w Korei wykryto nowy wariant ToBRFV?

Dotychczasowe oficjalne komunikaty nie zawierają informacji o charakterystyce genetycznej izolatów ToBRFV wykrytych w koreańskich gospodarstwach. Dotąd nie podano wyników sekwencjonowania genomu wirusa ani danych pozwalających przyporządkować koreańskie izolaty do określonych grup filogenetycznych. Nie ma również potwierdzenia, że obecne zakażenia zostały spowodowane przez nowy wariant wirusa, zdolny do przełamywania odporności odmian pomidorów.

ToBRFV – znaczenie higieny produkcji i odporności odmian

Wirus brunatnej wyboistości owoców pomidora należy do rodzaju Tobamovirus. Jest szczególnie niebezpieczny dla intensywnych upraw pomidorów, w których liczne zabiegi pielęgnacyjne sprzyjają mechanicznemu przenoszeniu patogenu.

Zakażone rośliny mogą wykazywać mozaikę i deformacje liści, natomiast na owocach mogą występować przebarwienia, nierównomierne dojrzewanie oraz charakterystyczne brunatne, pomarszczone plamy.

W ostatnich latach firmy hodowlane wprowadziły na rynek odmiany pomidorów o deklarowanej odporności na ToBRFV, w tym odmiany o wysokiej odporności (HR) oraz o odporności średniej, odporności mogą być warunkowane przez jeden lub wiele genów.

Odporność odmianowa jest ważnym elementem ograniczania ryzyka strat, jednak nie zastępuje zasad higieny produkcji i monitorowania zdrowotności roślin. W przypadku obecnych ognisk w Korei szczególnie dotknięte zostały odmiany pomidorów koktajlowych i typu cherry.

Koreańska RDA zapowiedziała ogólnokrajowe kontrole gospodarstw produkujących pomidory oraz dalsze badania epidemiologiczne. Ich wyniki powinny pozwolić dokładniej określić skalę występowania ToBRFV i okoliczności rozprzestrzenienia się wirusa.

Źródła: m.in. Rural Development Administration (RDA), HortiDaily,