Mączniaki w uprawach sałaty
Mączniak rzekomy i prawdziwy to groźne choroby grzybowe, na które narażone są uprawa sałaty pod osłonami. Możliwości chemicznej ochrony upraw przed patogenami są ograniczone, ze względu na zmniejszającą się liczbę środków ochrony roślin dopuszczonych do stosowania w Polsce. W związku z tym polecana jest uprawa odmian odpornych, działania profilaktyczne i higiena uprawy.
Mączniak rzekomy (sprawca: grzyb Bremia lactucae)
Pierwsze objawy choroby widoczne są na górnej stronie liści w postaci oliwkowożółtych, kanciastych plam, częściowo ograniczonych nerwami. Plamy stopniowo ciemnieją. Na dolnej stronie blaszek liściowych w obrębie plam pojawia się szarobiały nalot zarodników konidialnych. Porażone liście stopniowo więdną, zasychają, a podczas dużej wilgotności gniją. Do porażenia może dojść już na etapie produkcji rozsady – objawy choroby widoczne są na liścieniach i na pierwszych liściach. U starszych roślin w pierwszej kolejności poraża liście zewnętrzne, a następnie wewnętrzne.
B. lactucae zimuje w glebie w postaci oospor (zarodników przetrwalnikowych), które wiosną kiełkują i dokonują pierwszych infekcji. Rozprzestrzenia się w uprawie w warunkach wysokiej wilgotności powietrza (około 100%), kiedy temperatura w nocy wynosi około 10°C i w dzień od 13°C do 21°C . Choroba nie rozwija się podczas słonecznej pogody i gdy nocą temperatura nie spada poniżej 15°C.
Zapobieganie: Jednym z działań prewencyjnych jest chemiczne lub termiczne odkażanie gleby przed założeniem uprawy. Należy wybierać odmiany sałaty odporne na rasy mączniaka rzekomego. Rozwojowi tej choroby zapobiega również sadzenie roślin w odpowiednim zagęszczeniu, polecanym przez firmę nasienną dla danej odmiany. W trakcie wegetacji istotne jest częste wietrzenie tuneli foliowych i szklarni oraz regulacja temperatury i wilgotności w obiektach. Rośliny powinno podlewać się w godzinach porannych. Chore roślin należy szybo usuwać. W ograniczaniu rozwoju choroby pomagają także preparaty naturalne na bazie ekstraktu z pestek grejfruta.
Zwalczanie: Do chemicznej ochrony sałaty w trakcie uprawy polecane są preparaty na bazie azoksystrobiny, np. Amistar 250 SC (i jego odpowiedniki) w stężeniu 0,1%. Zabieg wykonać zapobiegawczo lub natychmiast po wystąpieniu pierwszych objawów choroby na roślinach, maksymalnie 2 razy w sezonie, w co 7-10 dni. Karencja po użyciu preparatu wynosi 14 dni.
Proplant 722 SL (propamokarb) należy stosować interwencyjnie (oprysk w stężeniu 0,15%) po pojawieniu się pierwszych objawów mączniaka rzekomego. Następne 2 zabiegi wykonać w odstępach co 10 dni, od fazy 9 lub więcej liści do fazy osiągnięcia typowej wielkości główki. Karencja wynosi 14 dni.
Środki należy stosować przemiennie z fungicydami z innych grup chemicznych, o odmiennym mechanizmie działania.
Mączniak prawdziwy (sprawca: grzyb Erysiphe cichoracerum)
Początkowo na górnej stronie liści pojawia się białawy, mączysty nalot zarodników konidialnych, w postaci okrągławych „wysepek”. Obszary z nalotem stopniowo się powiększają i może on całkowicie pokryć powierzchnię liści. Szarobiały nalot widoczny jest również na dolnej blaszki liściowej. Zainfekowane liście żółkną, brązowieją i zasychają. Główki sałaty porażone przez mączniaka prawdziwego nie rozwijają się i pozostają małe.
Grzyb ten zimuje na resztkach roślinnych oraz na chwastach. Rozprzestrzenia się wraz z zarodnikami konidialnymi, które przenoszone są z wiatrem. Optymalna temperatura dla rozwoju choroby wynosi 18–25°C (maksymalna do 30°C). Porażeniu sprzyja także wysoka wilgotność powietrza (około 85%) oraz niska intensywność światła.
Zapobieganie i zwalczanie: Po zbiorach należy niszczyć obumarłe resztki roślin. Na rynku dostępnych jest stosunkowo mało odmian odpornych na mączniaka prawdziwego sałaty. Do zwalczania chemicznego zarejestrowane są preparaty z azoksystroniną stosowane do ochrony przed mączniakiem rzekomym.
Czytaj także: „Sałata i rzodkiewka z okolic Piotrkowa”
