Pomidory – sycylijska specjalność
Jedną z ogrodniczych specjalności Sycylii są pomidory. Na tej wyspie uprawia się je przede wszystkim w tunelach foliowych. Łączna ich powierzchnia jest szacowana na ponad 6000 ha. Nic więc dziwnego, że tuneli nie brakuje w sycylijskim krajobrazie.
W ramach przygotowania producentów do obowiązkowego stosowania zasad Integrowanej Ochrony Roślin, która będzie obowiązywać wszystkich producentów rolnych od 1 stycznia 2014 roku, członkowie Grup Producentów (GP) z województwa kujawsko-pomorskiego uczestniczyli w wyjeździe studyjnym na Sycylię, który odbył się w dniach 26.11-02.12 2012 roku. Został on zorganizowany przez Sekretariat Regionalny Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich, działający w Departamencie Rolnictwa przy Urzędzie Marszałkowskim Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Większość kosztów tego wyjazdu zostało pokryte ze środków PROW 2007-2013, partycypowali w nich również uczestnicy wyjazdu. Partnerem wyjazdu była firma Syngenta, której włoscy przedstawiciele zorganizowali program wizyty w gospodarstwach ogrodniczych. W wyjeździe uczestniczyli członkowie następujących grup producentów owoców i warzyw: Nadwiślańskiej Spółdzielni Producentów Warzyw „Grono” z Wielkiego Zajączkowa, „Agro-Farmer” z Włocławka, Kujawskiej Grupy Producentów Warzywa Groblewskich z Balczewa, „Daukus” z Kołaczkowa, „Agro-Garden” z Krojczyna, Kujawskie Warzywa ze Śmiłowic, „Witmar” z Pędzewa, „Czajkowscy” z Papowa Toruńskiego i „Lipno” z Włocławka. Większość z nich to członkowie Stowarzyszenia Producentów Owoców i Warzyw „Cuiavia”.
Klimat dobry dla pomidorów
Na Sycylii główną gałęzią gospodarki, obok rybołówstwa, jest rolnictwo, a głównie ogrodnictwo. Południowa część wyspy zdominowana jest przez tunelowe uprawy, głównie pomidorów. W dosyć prostych, w większości nieogrzewanych obiektach uprawia się również paprykę, cukinie i oberżynę. Z ogólnej powierzchni upraw pomidorów kierowanych na rynek warzyw świeżych we Włoszech (około 8000 ha), zdecydowana większość (ponad 6000 ha) zlokalizowana jest właśnie na Sycylii. Takiej produkcji sprzyja śródziemnomorski klimat z łagodnymi, dość ciepłymi zimami (jedynie w styczniu temperatura może spadać do 5-6°C, średnia wynosi 11-13°C). Jedynie w miesiącach letnich bardzo wysoka temperatura (40°C i więcej) uniemożliwia prowadzenie upraw tunelowych.
Uprawa w skrócie
Uprawa rozpoczyna się z reguły w sierpniu lub wrześniu. Ogrodnicy korzystają przede wszystkim z gotowej rozsady (produkuje się ją w około 30 wyspecjalizowanych przedsiębiorstwach), z reguły sadzą rośliny które mają 3 lub 4 liście (łatwiej się przyjmują niż bardziej wyrośnięta rozsada). System uprawy jest z reguły bardzo prosty, rośliny uprawiane są w glebie (gleba w tunelach jest dezynfekowana jest poprzez solaryzację). Tradycyjny system uprawy powoduje jednak spore problemy, zwłaszcza z nicieniami bytującymi w glebie. Problemów przysparzają również choroby grzybowe (szara pleśń, mączniak prawdziwy), których rozwojowi sprzyja w tym regionie wysoka wilgotność powietrza.
W zależności od kondycji i stanu roślin uprawę prowadzi się najdłużej do maja lub czerwca. Niektórzy uprawiają pomidory w dwóch cyklach – wtedy w lutym likwidują nasadzania, które były zakładane w sierpniu-wrześniu poprzedniego roku, i sadzą nowe rośliny. Zbiory pomidorów rozpoczynają się zwykle w drugiej połowie listopada i trwają do czerwca. W nadmorskich regionach uprawy pomidorów na ich wyrazisty smak wpływa nie tylko specyficzny klimat ale również warunki glebowe – miejscami gleba jest mocno zasolona (EC dochodzi do 8-9 mS/cm), również woda czerpana ze studni głębionych ma wysokie EC. Rosnące w takich warunkach pomidory mają wyjątkowy smak – bardziej wyrazisty, słodki, duża jest zawartość suchej masy w owocach, skórka jest gruba – co często jest wykorzystywane w promocji sycylijskich pomidorów jako regionalnego produktu.
Bogaty wybór odmian
Pod względem asortymentowym produkcja jest bardzo zróżnicowana. Na Sycylii właściwie nie uprawia się typowych dla środkowej i północnej Europy pomidorów mięsistych wielkoowocowych czy o średnich owocach. Przeważają odmiany typu cherry zbierane luzem lub w gronach, duży jest udział pomidorów gałązkowych (minigrono) oraz typu San Marzano. Popularne są też odmiany śliwkokształtne, „Bawole Serca” i malinowe. Produkcja jest zróżnicowana w zależności od pory roku – w okresie jesienno-zimowym zdecydowanie lepiej sprzedają się pomidory typu cherry, San Marzano i śliwkokształtne, a w sezonie wiosennym najłatwiej sprzedać minigrona. Tak szeroki asortyment produkcji wynika ze specyficznych wymagań lokalnego rynku – konsumenci oczekują pomidorów smakowych, które łatwo przygotować do spożycia, mogących stanowić przekąskę.
Sycylijskie pomidory w większości trafiają na lokalne rynki. Około 50% produkcji zbywana jest poprzez rynki hurtowe (największy działa w Vittori – Mercato Ortofrutticolo Vittoria RG), pozostała część jest zbywana w sposób bardziej zorganizowany przez organizacje producentów i firmy handlowe.
Organizator wyjazdu:
