Objawy

Sprawcą zarazy ziemniaka jest grzyb Phytophtora infestans. Pierwszymi objawami choroby są wodniste, szarozielone plamy na liściach,  które z czasem brązowieją.   Unerwienie liścia w ich obrębie zmienia kolor na brunatnoczarny.  Ogonki liściowe, liście i łodygi, stopniowo brunatnieją i uleją nekrozie. Na dolnej stronie blaszki liściowej, w okresie dużej wilgotności, widoczny jest szarobiały nalot zarodników konidialnych grzyba.  Patogen poraża także owoce – na ich powierzchni powstają szarozielone, szybko brunatniejące plamy, o lekko wzniesionej powierzchni. Zbrunatnienie sięga w głąb miąższu.

Choroba najszybciej rozwija się przy dużej wilgotności powietrza i długotrwałym zwilżeniu liści, w połączeniu z niską temperaturą powietrza. U roślin uprawianych w tunelach foliowych infekcji ulegają górne partie rośliny. Na występowanie choroby narażone są szczególnie jesienne uprawy pomidorów pod osłonami.

Profilaktyka i zwalczanie

Do podstawowych działań profilaktycznych zalicza się utrzymanie odpowiedniego „klimatu” w obiekcie, tj. należy utrzymać małą  wilgotność powietrza, wietrzyć tunel lub szklarnię, nie dopuszczać do dużych wahań temperatury w dzień i w nocy oraz kondensacji pary wodnej na roślinach.  Zabiegi środkami ochrony roślin można przeprowadzać profilaktycznie i interwencyjne. Pierwsze opryskiwanie należy wykonać zapobiegawczo, zgodnie z sygnalizacją w danym rejonie. Do tego celu zarejestrowane są preparaty*  o działaniu:

1. wgłębnym i kontaktowym 

– Acrobat MZ 69WP, Delphin 69 WG, Elektra MZ WG  (dimetomorf, mankozeb) – zabieg w stężeniu 0,3% można wykonać maksymalnie 3 razy w sezonie, co 7-14 dni przemiennie z fungicydami należącymi do innych grup chemicznych. Wymienione preparaty mają 3 dniową karencję.

– Curzate M 72,5 WP, Ekonom Duo 72,5 WP,  Ekonom MC 72,5 WP, HELM – Cymi 72,5 WP, Inter Optimum 72,5 WP, Profilux 72,5 WP (cymoksanil, mankozeb) – środki stosować w stężeniu 0,3%, 2-3 razy w sezonie wegetacyjnym, co 7-10 dni, przemiennie z fungicydami należącymi do innych grup chemicznych. Karencja 4 dni.

– Curzate Cu 49,5 WP (cymoksanil, miedź) – opryskiwać w stężeniu 0,4%, 3-4 razy w odstępach co 7-10 dni.  Środek zwalcza także bakteryjną cętkowatość i szarą pleśń. Karencja 7 dni. Szkodliwy dla owadów zapylających.

– Tanos 50 WG, Twist 50 WG (cymoksanil, famoksat) – środki stosować 3-4 razy w odstępach co 7-10 dni, w zależności od stopnia zagrożenia chorobami. Zalecane stężenie 0,05%. Preparaty zwalczają także szarą pleśń.  Karencja 4 dni.



2. systemicznym i kontraktowym

– Amistar Opti 480 SC, Arastar Duo 480 SC, Arastar Twin 480 SC (azoksystrobina, chlorotalonil) – należy wykonać 2 zabiegi w sezonie w stężeniu 0,2–0,25%, w odstępie 14 dni. Wymienione preparaty zarejestrowane są także do zwalczanie szarej pleśni. Karencja 3 dni.

– Scorpion 325 SC (azoksystrobina, difenokonazol) – stosować zapobiegawczo lub natychmiast po wystąpieniu pierwszych objawów choroby od widocznego pierwszego pędu bocznego na pędzie głównym do stadium gdy 70% owoców uzyskuje typową barwę. Opryskiwać maksymalnie 3 razy w sezonie (1 l/ha) co 8 dni. Preparat zarejestrowany jest też do zwalczania: mączniaka prawdziwego, alternariozy i brunatnej plamistość liści. Karencja 3 dni.

3. układowym

– Mildex 71,1 WG, Mildex 711,9 WG (fosetyl glinowy, fenamidon) – środek stosować od początku fazy rozwoju pędów bocznych do fazy kiedy 50% owoców uzyska typową barwę (BBCH 20-85). Pierwszy zabieg wykonać zapobiegawczo lub natychmiast po wystąpieniu pierwszych objawów. Drugi zabieg wykonać w odstępie 7 dni. Zalecane stężenie 0,2-0,3 %. Karencja 7 dni.

– Signum 33 WG, Vima – Boskastrobina (piraklostrobina, boskalid) – stosować w odstępie co 7-10 dni, w stężeniu 0,2%, co 7 dni. Karencja 3 dni.

Do stosowania głównie zapobiegawczego zarejestrowanw są także środki o działaniu:

1. wgłębnym i układowym

– Demeter 250 SC, Tazer 250 SC (azoksystrobina) – opryskiwanie od początku fazy rozwoju kwiatostanu do końca fazy, gdy 80% owoców uzyskuje typową barwę (BBCH 51–88). Zaleca się maksymalnie 3 zabiegi w sezonie wegetacyjnym (w stężeniu 0,05-0,08%) co 8-12 dni, stosując przemiennie fungicydy o odmiennym mechanizmie działania.

2. kontaktowym

– Agrotalonil 500 SC (chlorotalonil) – do stosowania w terminie od fazy otwartego pierwszego kwiatu do fazy kiedy pierwszy owoc osiągnął typową wielkość, 3 razy w sezonie co 7-10 dni, w stężeniu 0,3 %. Karencja 3 dni.

– Cobresal 50 WP, Cobresal Extra 350 SC, Kocide 2000 35 WP, Miedzian 50 WG, Miedzian 50 WP, Miedzian Extra 350 SC (miedź ) – stosować 2-3 razy w sezonie (w stężeniu 0,3%) co 7-10 dni, przemiennie z fungicydami należącymi do innych grup chemicznych. Karencja 7 dni. Miedź dodatkowo zabezpiecza rośliny przed chorobami pochodzenia bakteryjnego, takimi jak: bakteryjna cętkowatość pomidora i rak bakteryjny.

– Neoram 37,5 WG (miedź ) – stosować max. 5 razy co 7 dni, przemiennie, w stężeniu 0,35%. Karencja 7 dni.

*stan prawny na 8.07.2016 r.