Sprzedaż do sieci handlowych

Producent, które chce sprzedawać maliny do sieci handlowych musi spełnić bardzo restrykcyjne wymagania dotyczące jakości owoców. Każda dostarczana partia podlega kontroli – losowo badane jest kilka opakowań. Odbiorca w swoich wytycznych ustala listę defektów, jakie mogą występować i ich maksymalny, procentowy udział w jednostkowym opakowaniu owoców. Przykładowo, tolerancja na uszkodzenia ewolucyjne i duże (m.in. uszkodzenia mechaniczne, rozpadające się owoce, odgniecenia, owoce przejrzałe, opakowania zabrudzone wyciekającym sokiem) wynosi tylko 5%. Sieci handlowe kładą także duży nacisk na bezpieczeństwo żywności – podkreślał Krzysztof Sak. Wykryta ilość pojedynczej substancji ś.o.r. w owocach nie tylko ma spełniać normy prawa krajowego dotyczące najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości ale w niektórych przypadkach nie może ona przekraczać jednej trzeciej tej wartości.

Ze względu na bardzo duże wymagania dotyczące jakości owoców maliny przeznaczone na rynek deserowy uprawiane są pod osłonami. Maliny z upraw polowych trafiają głównie do przetwórstwa.

Specyfika upraw pod osłonami

Uprawa malin pod osłonami umożliwia sterowanie okresem zbiorów i uzyskanie doskonałej jakości owoców. Zapewnia ciągłość podaży.

Technologia uprawy pozwala na wykorzystanie pełnego potencjału sadzonek i nowych odmian. W uprawach można wykorzystywać ochronę biologiczną, dzięki czemu ogranicza się stosowania pestycydów. Osłony zapewniają lepsze warunki pracy w trakcie zbiorów.

Założenie plantacji pod osłonami wiąże się jednak z dużymi kosztami (m.in. zakup tunelu, nawodnienia, mikser do fertygacji). Niezbędna jest profesjonalna wiedza na temat technologii uprawy oraz pełne zaangażowanie w kontrolę kondycji roślin. Zaniedbanie dotyczące m.in. nawadniania może doprowadzić do olbrzymich strat.

Plantacje polowe malin

Głównymi zaletami produkcji malin bez osłon jest stosunkowo niski koszt założenia plantacji i brak potrzeby budowania skomplikowanej infrastruktury nawodnieniowej. Tego typu uprawa jest bardzo uzależniona od warunków atmosferycznych. Rośliny są narażone na częste występowanie chorób i atak szkodników. W związku z tym w uprawach bez osłon należy wykonywać zabiegi ochrony roślin z wykorzystaniem chemicznych środków ochrony roślin. Problem jest też zachwaszczenie. Do zbioru owoców konieczna jest większa liczba osób, co jest poważnym problem w obliczu coraz większych z dostępnością pracowników.

Owoce w uprawie polowej nie są zbyt dobrej jakości i przeznaczone są głównie na rynek przemysłowy.

Wykorzystanie potencjału sadzonek

W całej Europie najbardziej popularne są sadzonki typu plug plant, z których już w pierwszym roku można uzyskać niemal pełny plon. Nadają się do uprawy zarówno w otwartym gruncie, jak i pod osłonami. – Żeby wykorzystać pełen potencjał jaki mają w sobie tego typu sadzonki najkorzystniej posadzić je pod osłonami – doradzał K. Sak.

W gospodarstwie Agronom Plants maliny w doniczkach uprawiane są od 6 lat. Na przykładzie odmiany ‘Enrosadira’ prelegent omówił sposób prowadzenia tego typu uprawy. 10.04 sadzonki typu „plug” posadzono do doniczek wypełnionych substratem kokosowym. W rzędzie ustawiono 2 doniczki/mb co dało 4-5 pędów/mb. Pierwszy zbiór nastąpił po 110 dniach od posadzenia. Owoce zbierano do połowy listopada. Łączny plon w trakcie sezonu wyniósł 20 ton/ha.

Rekomendacje

Do wczesnej produkcji maliny prelegent polecał tunele pojedyncze pokryte folią transparentną. Ze względu na szybkie nagrzewanie się tego typu obiektu jest on nieodpowiedni do uprawy całorocznej malin. Do produkcji całorocznej lepsze będą tunele zblokowane pokryte folią dyfuzyjną, która rozprasza promienie słoneczne i obniża temperaturę w tunelu (zatrzymuje promieniowanie podczerwone).



Krzewy warto uprawiać w pojemnikach/doniczkach wypełnionych substratem, dzięki czemu rośliny nie są narażone na występowania chorób i szkodników odglebowych. Doniczki ustawiane są na agrotkaninie, która zapobiega występowaniu chwastów.

W tunelu zblokowanym o pojedynczej szerokości 8,5 m powinny optymalnie utworzyć 3 rzędy, co 2,3 m. W rzędzie doniczki powinny być ustawione co 0,5 m. Wówczas, przy takiej rozstawie na 1 ha uzyskuje się 8 tys. roślin. W rzędach należy zamontować specjalne rusztowania do podtrzymania roślin.

W przypadku rozpoczęcia uprawy do końca kwietnia do doniczki można wsadzić 1 sadzonkę typu plug plant. Przy zakładaniu plantacji od maja polecane jest sadzenie dwóch roślin do jednej doniczki. – Jeżeli chcemy uzyskać plon w tym samym roku to zalecam przesadzenie dwóch sadzonek do doniczki – mówił K. Sak.

W każdej doniczce (objętość 7 l) powinny być umieszczone w po dwa kroplowniki o wydajności 1,1 l/h. Bardzo ważne jest zabezpieczenie wydajnego źródła wody. W najbardziej upalne dni, możliwa jest bowiem potrzeba ustawienia nawet 40 cykli nawadniających trwających 2 minuty, co daje 2,93 l /doniczkę. Łącznie zużycie wody w ciągu dnia to 23,4 m3/ha. Maliny w doniczkach można uprawiać przez 2-3 sezony.

Perspektywy w uprawie malin

– Rynek owoców deserowych czeka dobra przyszłość, ponieważ z każdym rokiem konsumpcja malin rośnie – stwierdził K. Sak. Coraz więcej plantatorów przechodzi na uprawę w tunelach foliowych. Firmy hodowlane dostarczają nowe, atrakcyjne odmiany na rynek deserowy, do uprawy pod osłonami. Wg prelegenta w niedługim czasie przyjmiemy wzorce z zachodniej Europy – powstanie kilka dużych firm handlowych, które będą skupować owoce od producentów i sprzedawać je do sieci. Tego typu firmy mają doświadczenie w negocjacjach z sieciami handlowymi i są w stanie uzgodnić z nimi lepsze warunki cenowe niż przeciętny producent. Ponadto, sieci handlowej jest dużo łatwiej zaopatrzyć wszystkie magazyny od większych firm handlowych niż od kilkudziesięciu producentów.

W przypadku plantacji malin dla przetwórstwa w przyszłości największe szanse będą miały kilkunasto hektarowe plantacje oraz zrzeszenia kilku lub kilkunastu producentów wokół danego zakładu. Uprawiane powinny być odmiany malin, które są poszukiwane przez ten sektor. Ponadto, ze względu na nasilające się problemy z siłą roboczą muszą to być odmiany odpowiednie do zbioru maszynowego.