Najgroźniejsze wirusy w uprawie pomidora pod osłonami
Pomidory to jedne z najpopularniejszych warzyw uprawianych pod osłonami. W takim sposobie uprawy te ciepłolubne rośliny rosną w warunkach podwyższonej wilgotności oraz temperatury powietrza, ponadto są chronione przed niekorzystnymi zjawiskami pogodowymi, takimi jak np. grad czy ulewne deszcze. Niestety, prowadzenie uprawy zamkniętej nie zapewnia zabezpieczenia przed negatywnym wpływem czynników chorobotwórczych, jakimi są wirusy, bakterie czy grzyby.
Wirus brązowej plamistości pomidora
W sezonie wegetacyjnym 2014 okazało się, że w niektórych województwach nie tylko PepMV stanowi poważne zagrożenie dla upraw pomidora. Przesyłane do KChR pomidory, głównie z województwa kujawsko-pomorskiego, wykazywały objawy odmienne od tych, które obserwowaliśmy w latach wcześniejszych. Na łodygach porażonych roślin występowały bardzo silne smugowate, brunatne przebarwienia, a na młodych częściach roślin –szczytach i odrostach – obserwowaliśmy nekrozy. Na owocach występowały charakterystyczne bądź to brązowe nekrotyczne pierścionki, bądź brunatne, rozmyte plamy. Owoce takie były całkowicie pozbawione wartości handlowej. Na roślinach porażonych w mniejszym stopniu bądź zainfekowanych później owoce zwykle dojrzewały, ale nie wybarwiały się w sposób równomierny, tworząc żółto-zielono-czerwone mozaiki. Identyfikacja patogenu w roślinach wykazała jednoznacznie obecność wirusa brązowej plamistości pomidora (TSWV), który jest sprawcą ogromnych strat w uprawie zarówno pomidorów, jak i m.in. papryki, grochu, selera, sałaty, cykorii oraz roślin ozdobnych, takich jak chryzantemy, dalie, pelargonie i in. TSWV w przypadku wczesnych porażeń może powodować straty w plonie sięgające 100%. Wirus TSWV powoduje znaczne szkody w temperaturze powyżej 20ºC, natomiast w temperaturze niższej występuje bezobjawowo i może się rozprzestrzeniać nierównomiernie.
TSWV przenoszony jest przez co najmniej 4 gatunki wciornastków (Frankliniella occidentalis – wciornastek zachodni, F. schultzei, F. fusca oraz Thrips tabaci – wciornastek tytoniowiec), przy czym największe zagrożenie TSWV związane jest z obecnością wciornastka zachodniego. Ogromne znaczenie mają też chwasty będące rezerwuarem wielu wirusów, w tym wirusa brązowej plamistości pomidora. Wirusa można spotkać m.in. na komosie białej, żółtlicy drobnokwiatowej, szarłacie szorstkim, gwiazdnicy pospolitej czy psiance czarnej.
Jest to fragment artykułu „Najgroźniejsze wirusy w uprawie pomidora pod osłonami”, który ukazał się w nowym numerze czasopisma „Pod osłonami” 1/2015.
