Kolejny szkodliwy motyl pojawia się w Europie
Wśród zagrożeń dla zdrowia roślin, jakie są publikowane w raportach PIORiN, ostatnio znalazły się informacje o kilku szkodnikach, mogących atakować m.in. uprawy warzyw pod osłonami. Miejmy nadzieję, że jak najdłużej będą one omijać nasze szklarnie i tunele. Warto jednak wiedzieć co nieco o potencjalnych nowych wrogach naszych roślin.
Organizm kwarantannowy
Niedawno pisaliśmy o gatunku Spodoptera ornithogalli, w 19 numerze raportu PIORiN zwrócono uwagę na kolejnego szkodliwego motyla Neoleucinoides elegantalis, którego zaobserwowano w Szwajcarii. W krajach Unii Europejskiej podlega on obowiązkowi zwalczania jako agrofag kwarantannowy.
Neoleucinoides elegantalis jest motylem z rodziny wachlarzykowatych (Lepidoptera: Crambidae), którego występowanie stwierdzono w Meksyku oraz w większości krajów Ameryki Środkowej i Południowej. Żywicielami N. elegantalis są rośliny z rodziny psiankowatych (Solanaceae), w tym pomidor (Solanum lycopersicum), oberżyna (Solanum melongena), papryka (Capsicum annuum) oraz różne gatunki uprawiane i dziko rosnące w strefie klimatu tropikalnego.
W latach 2020-2021 szkodnik był przechwytywany w przesyłkach świeżych owoców oberżyny, papryki i tamarillo (cyfomandra grubolistna, łac. Solanum betaceum) importowanych do Holandii i Belgii z Surinamu i Kolumbii. Na początku 2021 r. jeden osobnik dorosły (motyl) szkodnika został stwierdzony w prywatnym domu w Szwajcarii. Nie odnotowano materiału roślinnego porażonego przez gąsienice. Przypuszcza się, że szkodnik został przeniesiony wraz z importowanymi owocami pomidora lub oberżyny zakupionymi w pobliskich supermarketach, lecz nie uległ on zadomowieniu na terenie Szwajcarii.
Uszkodzenia roślin
Na roślinach pomidora jaja składane są na powierzchni owocu, kielicha, rzadziej na szypułkach kwiatowych i pąkach kwiatowych, a przy dużej liczebności szkodnika, także na liściach i łodygach. Na oberżynie jaja są składane na kielichu lub powierzchni owocu. Po wylęgu gąsienice wgryzają się do młodych owoców, powodując powstawanie niewielkich otworków, które z czasem ulegają zasklepieniu; w rozwijającym się owocu gąsienice żerują w miąższu oraz na nasionach.
Biologia Neoleucinoides elegantalis
Występują cztery stadia wzrostowe gąsienic. Po zakończeniu rozwoju, gąsienice wygryzają się z owocu niewielkimi okrągłymi otworkami i przepoczwarczają się w kryjówkach, które budują z liści. W zależności od gatunku żywiciela, spotyka się je na zielonych lub suchych, w tym odpadłych, liściach, między owocami w gronie, itp. Ponadto można spotkać je w opakowaniach towarzyszących owocom w transporcie. Gąsienice mają zabarwienie ciała od białego do różowego, z jasnożółtą głową o ciemniejszej pigmentacji. Wyrośnięta gąsienica ma 15-20 mm długości. Skrzydła motyla są białawe, miejscami przezroczyste, na których łuski tworzą brązowe lub czarne plamy. Rozpiętość skrzydeł samicy wynosi 15–30 mm, a samca 15–33 mm.
W naszym kraju istnieje możliwość rozwoju szkodnika w szklarniowych uprawach na warzyw psiankowatych oraz pojawiania się krótkotrwałych populacji na roślinach gruntowych, lecz brak możliwości przezimowania w gruncie.
Czyt. też: Spodoptera ornithogalli
