Mączniak rzekomy powodowany jest przez organizmy grzybopodobne z rodzaju Perenospora. Objawy choroby różnią się na poszczególnych gatunkach, przykładowo: na liściach bratków plamy mają nieregularny kształt i są koloru jasnożółtego natomiast na liściach naparstnicy widoczne są drobne plamy ograniczone nerwami. Po dolnej stronie liści, w miejscu plam, występuje delikatny nalot zarodników konidialnych grzyba. Zarodniki przedostają się na sąsiednie rośliny wraz z prądem powietrza lub wodą i wnikają do nich przez aparaty szparkowe. Przy bardzo dużej wilgotności powietrza (około 100%) i temperaturze około 18oC zarodniki kiełkują w ciągu 2-3 godzin. Preparaty do zwalczanie mączniaka rzekomego należy stosować natychmiast po zauważeniu pierwszych objawów chorobowych. Liczy się szybki czas reakcji, ponieważ pełen cykl rozwojowy patogenu trwa kilka dni i w sprzyjających warunkach może szybko wywołać duże straty w uprawie – informował prelegent. Do działań profilaktycznych należy obniżenie wilgotności względnej powietrza w obiekcie poprzez regularne wietrzenie i włączenie ogrzewania wegetacyjnego w godzinach nocnych przed wschodem słońca. Dzięki tym działaniom zapobiegamy także występowaniu szarej pleśni. Należy również unikać w czasie podlewania zwilżenia liści i nadmiernego zagęszczenie roślin. Po stwierdzeniu objawów należy 2-3-krotnie, co 10 dni, opryskiwać rośliny przemiennie fungicydami*: Aliette S (0,2%), Mildex 711,9 WG (0,2%), Previcur Energy 840 SL (0,2%), Proplant 722 SL (0,15-0,3%), Ridomil Gold MZ Pepite 67,8 EG (0,25%). Preparaty przeznaczone do zwalczania mączniaka rzekomego przydatne są też do walki z fytoftorozą (jednokrotne podlewanie przy użyciu 2-4 litrów cieczy roboczej na m2). Do opryskiwania polecane są także biostymulatory wzrostu (Beta-Chikol, Biosept Active, Huwa-San TR-50) i nawozy fosforynowe (Actifos, Solfan PK).

Mączniak prawdziwy powodowany jest przez różne gatunki grzybów m.in. z rodzajów Erysiphe, Oidium, Sphaerotheca. Objawy mogą być widoczne na wszystkich nadziemnych częściach roślin (liście, ogonki liściowe, pąki kwiatowe) w postaci białego, mączystego nalotu grzybni i zarodników konidialnych, który z czasem obejmuje całą powierzchnię porażonych organów. Rozwojowi choroby sprzyjają duże wahania wilgotności pomiędzy nocą a dniem, uprawa w miejscach zacienionych, częste zwilżanie roślin i przenawożenie azotem. Do działań profilaktycznych należy wietrzenie obiektu uprawowego i nie podlewanie roślin wieczorem (nie powinny zostać zwilżone na noc). Po zauważeniu objawów należy usunąć liście i silnie porażone rośliny, a następnie wykonać zabieg przemiennie preparatami*: Domark 100 EC (0,05%), Falcon 460 EC (0,1%), Nimrod 250 EC (0,2%), Score 250 EC (0,05%), Signum 33 WG (0,18%), Systemik 125 SL (0,03%), Substral Długodziałający Kwiaty Kompleksowa Ochrona (2%), Substral Sparol Długodziałający Rośliny Ozdobne (1,5%). Przed zastosowaniem środka Falcon należy zrobić próbę na fitotoksyczność. Dobrą skuteczność wykazują stymulatory wzrostu (np. Beta-Chikol, Biosept Active, Huwa-San TR-50), nawozy (np. Actifos, Solfan) oraz preparaty olejowe (np. Olejan 85 EC – może być wykorzystywany także do zwalczania szkodników, takich jak przędziorki i mszyce).



Rdze (sprawca Puccinia spp) – objawy występują głównie na liściach różnych gatunkach roślin ozdobnych, przykładowo w uprawie pelargonii na górnej stronie blaszki liściowej widoczne są drobne, okrągłe plamy, natomiast na dolnej stronie – w miejscu plam – pomarańczowe lub żółte skupienia zarodników w postaci brodawek. Przy dużym nasileniu choroby liście brązowieją, zamierają ale nie opadają. Grzyb zimuje na resztkach porażonych roślin i roślinach matecznych. Po zaobserwowaniu objawów należy zastosować: Domark 100 EC (0,05%), Falcon 460 EC (0,1%), Score 250 EC (0,05%), Substral Długodziałający Kwiaty Kompleksowa Ochrona (2%), Substral Sparol Długodziałający Rośliny Ozdobne (1,5%). Preparaty należy stosować przemiennie, 3-5- krotnie, co 7-10 dni.

Plamistości liści powodowane są przez grzyby m.in. z rodzaju Ascochyta, Cerocospora, Phyllosticta, Septoria. Na liściach widoczne są wodniste plamy koloru jasnobrązowego, które przy spadku wilgotności powietrza zasychają. Na ich powierzchni pojawiają się czarne punkty – skupienia zarodników grzyba. Preparaty zarejestrowane do zwalczania rdzy polecane są także do walki z plamistościami liści. Należy je stosować kilkukrotnie co 10 dni.

Szara pleśń, której sprawcą jest grzyb Botrytis cinerea, poraża rośliny na każdym etapie uprawy. Na liściach pojawiają się brązowe, wodniste, szybko powiększające się plamy, które stopniowo ulegają nekrozie. Na ich powierzchni widoczny jest brunatny nalot zarodników konidialnych. Na łodygach nekroza występuje na jej obwodzie. Na płatkach kwiatowych widoczne są wodniste plamy. Szara pleśń rozwija się przy wysokiej wilgotności względnej powietrza i szerokim zakresie temperatur. Należy zwrócić uwagę na wilgotność powietrza w strefie rozety liściowej a nie tylko w górnych partiach roślin oraz unikać zbyt dużego zagęszczenia – mówił A.Wojdyła. Istotną rolę odgrywa także ogrzewanie wegetacyjne. Po zauważeniu objawów należy usuwać porażone organy a rośliny opryskiwać przemiennie preparatami*: Rovral Aquaflo 500 SC (0,2%), Signum 33 WG (0,15%), Switch 62,5 WG (0,1%), Teldor 500 SC (0,1%). Do programu zwalczanie można dołączyć także biostymulatory i nawozy ograniczające rozwój tej choroby.

Istotny problem w walce z chorobami roślin ozdobnych stanowi brak lub bardzo mała ilość fungicydów zarejestrowanych do roślin balkonowych i rabatowych – podsumował A.Wojdyła. Niektóre preparaty zarejestrowane są do stosowania tylko w uprawie wybranych gatunków roślin. Aby skutecznie walczyć z patogenami należy przestrzegać zasad integrowanej ochrony roślin, która kładzie duży nacisk na inne niż chemiczne sposoby zwalczania patogenów m.in. na metody agrotechniczne.

* stan prawny na koniec sierpnia 2015 r.

Czytaj także: Ochrona roślin balkonowo-rabatowych cz. I