Pochodzenie gatunku i opis botaniczny

Głąbiki krakowskie są odmianą botaniczną sałaty (Lactuca sativa var. augustana Irisch; syn. L. sativa var. asparagina Bailey) obok sałaty głowiastej, rozetowej, rzymskiej i odmian hodowlanych wykazujących cechy pośrednie. Choć określenie ścisłej systematyki nie jest łatwe, to najprawdopodobniej stanowią one zwyczajową nazwę lokalnej, wyodrębnionej populacji sałaty łodygowej (szparagowej). Sałata ta ma słabo wyrównane cechy morfologiczne. Była popularna w latach 30. i 50. ubiegłego wieku w okolicy Krakowa, skąd wzięła się jej nazwa zwyczajowa. W późniejszym okresie zaniechano jej produkcji, obecnie podjęto szereg starań aby przywrócić ją do łask.

Z botanicznego punktu widzenia w fazie młodocianej głąbiki krakowskie niczym się nie różnią od pozostałych sałat. W trakcie uprawy na miejscu stałym roślina tworzy silnie wydłużony pęd, z którego wyrastają duże i mięsiste liście. Część jadalną stanowi pęd, zbierany przed rozwinięciem kwiatów.

Wartość odżywcza

Zgrubiałe łodygi można jeść na surowo (jako dodatek do sałatek), gotować (jak szparagi) lub kisić. Do konsumpcji nadają się też liście wierzchołkowej części łodygi ale są mniej delikatne niż u innych sałat. Część jadalna zawiera około 4,5% suchej masy, 2,2% węglowodanów i 8,1 mg witaminy C oraz witaminę E. Stanowi bogate źródło witamin z grupy B, błonnika, karotenoidów, antocyjanów, wapnia, magnezu i żelaza.

Głąbikom krakowskim poświęcono również fragment telewizji śniadaniowej „Dzień Dobry TVN”, do którego link znajduje się poniżej:

https://dziendobry.tvn.pl/a/glabik-krakowski-zapomniane-warzywo-ktore-powoli-wraca-do-lask