Produkcja rozsady – pracownicy i automatyzacja w centrum uwagi. Wnioski z konferencji Propagate! 2026.

Ideą konferencji Propagate! jest stworzenie przestrzeni do wymiany doświadczeń pomiędzy producentami, dostawcami technologii i ekspertami z różnych krajów. Jest to wydarzenie nastawione przede wszystkim na otwartą dyskusję o problemach, z którymi na co dzień mierzą się przedsiębiorstwa, w których prowadzona jest produkcja rozsady, a także na prezentację technologii i produktów wykorzystywanych na tym etapie rozwoju roślin.

Taką rolę wydarzenia doceniają jego uczestnicy. Przedstawiciele firmy Proplant Propagation Services po konferencji zwracali uwagę na znaczenie spotkań z innymi producentami, wymiany doświadczeń i budowania relacji wykraczających poza własne gospodarstwo.

Tegoroczna edycja różniła się przy tym od poprzednich. Jak przyznali po konferencji organizatorzy – reprezentujący firmy Propagation Solutions oraz Flier Systems – zazwyczaj w centrum zainteresowania znajdują się praktyczne zagadnienia produkcji rozsady – zrównoważona produkcja, nowe technologie czy metody uprawy. Tym razem głównym tematem byli ludzie: znaczenie pracy, rola osób zarządzających, pozyskiwanie pracowników i tworzenie warunków, które pozwalają zatrzymać ich w przedsiębiorstwie.

Pracownicy jednym z największych wyzwań w produkcji rozsady

Hasło przewodnie tegorocznej edycji brzmiało „Labour in Propagation” – praca w produkcji rozsady. Temat jest szczególnie aktualny w sytuacji niedoboru wykwalifikowanych pracowników, rosnących kosztów zatrudnienia, zmian pokoleniowych oraz coraz większej skali i stopnia automatyzacji procesów produkcyjnych w przedsiębiorstwach ogrodniczych.

Program nie ograniczał się jednak do problemu braku ludzi do pracy. Dużo uwagi poświęcono sposobowi zarządzania pracownikami, kulturze organizacyjnej oraz temu, co sprawia, że pracownicy chcą związać się z przedsiębiorstwem na dłużej.

Konferencję otworzyło wystąpienie René ten Bosa – filozofa, etyka biznesu i specjalisty zajmującego się teorią zarządzania. W prezentacji „Make Sense of Work” spojrzał na pracę i zarządzanie z perspektywy historycznej i filozoficznej, podejmując m.in. kwestie kontroli i zaufania oraz efektywności i rzeczywistej skuteczności działania organizacji.

Jak pozyskać młodych pracowników i zatrzymać ich w firmie?

O pozyskiwaniu i utrzymywaniu młodych pracowników mówiła Ines van Marrewijk z CeresRecruitment. Temat rozwijała Puck van Holsteijn, reprezentująca HortiHeroes i World Horti Center.

W tej części konferencji zwracano uwagę nie tylko na sposoby pozyskiwania młodych pracowników, ale również na markę pracodawcy, kulturę przedsiębiorstwa i warunki, jakie firma powinna stworzyć, aby młodzi ludzie chcieli pozostać w niej na dłużej.

Samo pozyskanie utalentowanych osób nie rozwiązuje bowiem problemu niedoboru pracowników. Przedsiębiorstwa muszą również stworzyć środowisko, w którym ludzie mogą rozwijać swoje umiejętności i rzeczywiście wykorzystywać posiadane kompetencje.

– Zatrzymywanie talentów nie zaczyna się od prób zatrzymania ludzi. Zaczyna się od stworzenia im przestrzeni, w której mogą naprawdę wykorzystywać swoje talenty – podsumowała Puck van Holsteijn.

To właśnie tę wypowiedź organizatorzy przywołali po wydarzeniu jako jeden z ważniejszych wniosków tegorocznej konferencji.

Automatyzacja produkcji rozsady odpowiedzią na brak pracowników?

Drugim ważnym tematem Propagate! 2026 były rozwiązania technologiczne, które mogą usprawnić organizację pracy w nowoczesnych przedsiębiorstwach produkujących rozsady. W części Propagate! Experience sześć firm zaprezentowało swoje rozwiązania podczas krótkich wystąpień i demonstracji.

Pokazano m.in. możliwości wykorzystania autonomicznych dronów do liczenia i monitorowania młodych roślin, automatyzacji sadzenia, sortowania i przemieszczania roślin oraz systemów cyfrowych integrujących planowanie i poszczególne procesy produkcyjne.

Technologia nie była jednak przedstawiana jako cel sam w sobie. Jednym z ważnych pytań było to, w jaki sposób automatyzacja może przejąć najbardziej pracochłonne i powtarzalne czynności, zwiększać efektywność przedsiębiorstwa, a jednocześnie pozwalać pracownikom skoncentrować się na zadaniach wymagających wiedzy, doświadczenia i podejmowania decyzji.

UV-C nie tylko do ochrony roślin. CleanLight z najlepszą prezentacją.

Jednym z rozwiązań przedstawionych podczas Propagate! Experience była technologia UV-C firmy CleanLight. Arjo van der Sluis zwracał uwagę na możliwość wykorzystania promieniowania UV-C w produkcji młodych roślin, m.in. w celu utrzymania zdrowotności materiału roślinnego przy ograniczeniu liczby zabiegów chemicznych.

Technologia UV-C może mieć jednak szersze zastosowanie niż sama ochrona roślin. Podczas prezentacji zwracano uwagę również na możliwość wykorzystania odpowiednio dawkowanego promieniowania jako narzędzia wpływającego na wzrost roślin.

Temat zainteresował uczestników konferencji – wystąpienie Arjo van der Sluisa dotyczące technologii CleanLight zostało w głosowaniu publiczności uznane za najlepszą prezentację części Propagate! Experience.

Wśród pozostałych rozwiązań technologicznych prezentowanych w Rotterdamie znalazły się m.in. autonomiczne drony Corvus Drones do monitorowania młodych roślin, rozwiązania automatyzacyjne Machinnova oraz cyfrowy system ISAL firmy Indigo Software Solutions. Zaprezentowano również nowe rozwiązania dotyczące podłoży i systemów produkcji młodych roślin.

Michał Krasoń przy międzynarodowym stole ogrodników – Grower’s Table

Nowością w programie Propagate! 2026 był panel dyskusyjny The Grower’s Table. Jego założenie było proste – zamiast kolejnych prezentacji na scenie przy jednym stole zasiedli przedstawiciele przedsiębiorstw zajmujących się produkcją rozsad w różnych częściach świata.

Polskę reprezentował Michał Krasoń z Grupy Producentów Rozsad Krasoń. W dyskusji uczestniczyli również Eviek van der Arend z WPK, Adrian Roelands z Roelands Plant Farms oraz Ioannis Karakolis z Agris S.A. Moderatorem rozmowy był Ard Flier z Flier Systems.

Każdy z uczestników wnosił do dyskusji inną perspektywę. WPK reprezentowało holenderską produkcję młodych roślin, Adrian Roelands – praktyczne spojrzenie właściciela zarządzającego produkcją i zespołem w Roelands Plant Farms, Ioannis Karakolis – perspektywę południowoeuropejskiego producenta, natomiast Michał Krasoń – doświadczenia szybko rozwijającego się polskiego przedsiębiorstwa produkującego rozsady.

Rozmowa dotyczyła pracy, organizacji przedsiębiorstw oraz ich dalszego rozwoju. Jednym z pytań było to, jak może wyglądać przyszłość dużych międzynarodowych firm produkujących rozsady w sytuacji, gdy dostępność pracowników staje się jednym z głównych ograniczeń ich rozwoju. Jak wynikało z relacji po konferencji, nie było na nie prostej odpowiedzi – dyskusja na ten temat była kontynuowana przez uczestników również po zakończeniu oficjalnej części wydarzenia.

Pracownicy z wielu krajów – nowe wyzwanie dla polskich firm

W ocenie Michała Krasonia sytuacja na polskim rynku produkcji rozsady nie jest obecnie zła. Agencje pracy umożliwiają pozyskiwanie pracowników do prostych prac fizycznych z wielu krajów – nie tylko z Ukrainy czy Kazachstanu, ale również m.in. z Kolumbii, Brazylii i Wietnamu.

Nowym wyzwaniem dla polskich pracodawców staje się natomiast organizacja pracy zespołów, w których występują duże różnice językowe i kulturowe. Zarządzanie grupą pracowników pochodzących z różnych części świata wymaga więc nie tylko rozwiązania problemów komunikacyjnych, ale także nowych kompetencji osób odpowiedzialnych za organizację pracy.

Polska perspektywa okazuje się tym samym nieco inna niż proste stwierdzenie „brakuje pracowników”. Ludzi do wykonywania podstawowych prac można znaleźć, ale wraz z umiędzynarodowieniem zespołów pojawiają się nowe wyzwania związane z komunikacją, organizacją i zarządzaniem pracą zespołu składającego się z ludzi wywodzących się z rejonów świata o różnych tradycjach, wyznaniach i kulturze – co w polskich realiach jest czymś nowym. Okazuje się na przykład, że dla niektórych pracowników problemem może być fakt, że kierowniczą rolę pełni kobieta – co bardzo często zdarza się polskich gospodarstwach ogrodniczych. 

Producenci rozsad z różnych części świata mają podobne problemy

Międzynarodowy charakter Propagate! pozwalał spojrzeć na problemy rynku pracy z perspektywy przedsiębiorstw działających w bardzo różnych warunkach. Oprócz uczestników Grower’s Table w programie wspomniano doświadczenia producentów związanych m.in. z firmami Pure Harvest i Trandos Hydroponic Growers.

Pokazuje to, że problemy związane z pracą nie dotyczą wyłącznie jednego kraju czy europejskiego ogrodnictwa. Dostępność pracowników, organizacja pracy i możliwość dalszego zwiększania skali produkcji stają się istotnymi zagadnieniami dla producentów młodych roślin działających na różnych rynkach.

Przyszłość produkcji rozsady – ludzie i technologia

Jednym z najciekawszych wniosków z Propagate! 2026 jest to, że dyskusja o przyszłości produkcji rozsad coraz wyraźniej wykracza poza samą technologię uprawy.

Automatyzacja, robotyzacja, monitoring upraw za pomocą autonomicznych urządzeń i cyfryzacja mogą ograniczać zapotrzebowanie na pracę ręczną oraz zwiększać wydajność przedsiębiorstwa. Nowe technologie – czego przykładem jest wykorzystanie UV-C – mogą również zmieniać sposób prowadzenia samej produkcji.

Technologia nie rozwiąże jednak wszystkich problemów związanych z ludźmi. Równie istotne stają się sposób zarządzania zespołem, kultura organizacyjna, wykorzystanie kompetencji pracowników i stworzenie im możliwości rozwoju.

W przypadku nowoczesnych przedsiębiorstw produkujących rozsady te dwa kierunki – inwestowanie w technologie oraz lepsza organizacja pracy ludzi – coraz częściej muszą rozwijać się równolegle.